«Կրթությունն այնքան է հիվանդացել, որ, եթե մի քիչ էլ անցնի, կմիացնեն առողջապահությանը». Սերոբ Խաչատրյան

Կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանն այսօրվա քննարկման ժամանակ պարզաբանեց, թե ինչի համար է անհրաժեշտ կրթության զարգացման ծրագիր մշակել, և ինչու է այն ընդունվում ԱԺ-ի կողմից։

«Կրթության զարգացման առաջին ծրագիրն ընդունվել է 2001-2005թթ. համար։ Այդ ժամանակ խնդիրը մի փոքր այլ էր․ այդ տարիներին ՀՀ վարչապետներն ու ԿԳ նախարարները շատ արագ էին փոխվում, և պետք էր ունենալ մի փաստաթուղթ, որը կադրային փոփոխություններից կպահպաներ համակարգը։ Նաև դա է պատճառը, որ ծրագիրն ընդունվում է ԱԺ-ում, որ վարչապետը կամ նախարարը չկարողանան փոփոխել։ Երկրորդ ծրագիրն ավելի հետաքրքիր ճակատագիր ունեցավ․ 2004թ. երբ այն կազմվեց, Հայաստանում որոշեցին տեսլական ունենալ, և այդ իմաստով երկրորդ ծրագիրը սկսվեց լուրջ ֆինանսական աջակցությամբ։ Բայց, ցավոք, այդ քննարկումները ծանր էին ընթանում, ոմանք տեսլականը բնութագրեցին՝ որպես նեոբոլշևիզմ»,- ասաց նա՝ ընդգծելով, որ կրթության զարգացման ծրագիրը մեզ պետք է, որ ունենանք ընդհանուր մի համաձայնություն, թե ուր է գնում մեր կրթական համակարգը։

Կրթության ոլորտի հիմնական խնդիրը, ըստ Խաչատրյանի՝ այն է, որ ունենք փազլի կտորներ, բայց նկարը չկա, ու չգիտենք՝ ինչ ենք հավաքում. «Այս ծրագիրը պետք է այդ փազլի նկարը դնի բոլորիս առջև»։

Ինչ վերաբերում է ծրագրի բովանդակությանը, Սերոբ Խաչատրյանն ասաց, որ ծրագիրը բավական համահունչ է միջազգային տենդենցներին. «Ծրագիրն ասում է, որ բոլորը կարևոր են՝ մասնավոր հատվածից մինչև երեխաներ։ Կարևոր է, որ ասվում է՝ պետք է սովորողների օպտիմալ ծանրաբեռնվածություն սահմանել։ Ինձ դուր չի գալիս ծրագրի կառուցվածքը։ Այս ծրագիրն ավելի միավորող ու պարզ բառապաշար պետք է ունենա։ Օրինակ՝ կա «թիրախներ» և «գերակայություններ», որոնք իրար շատ մոտ բառեր են և կարող են խառնաշփոթ առաջացնել։ Ծրագիրը տալիս է շատ լավ բանաձևեր, բայց չգիտենք՝ այդ բանաձևերով ինչ խնդիրներ ենք լուծելու։ Այս իմաստով՝ գործողության չմղող ծրագիր է։ Այն չի օգնում ինչ-որ բան փոխել, և ծրագրում կարևորված մարդիկ չենք կարող իրենց գտնել այս ծրագրում, քանի որ հիմնականում ասվում է, թե վերևներն ինչ պետք է անեն ներքևների համար։ Այսինքն՝ ես՝ որպես համալսարանի դասախոս, ինչ պետք է անեմ փոփոխությունների համար, պարզ չէ»։

Կրթության փորձագետի խոսքով՝ ճիշտ կլիներ, որ ծրագրում նշվեր, թե ինչպիսի քաղաքացի ենք ուզում ունենալ 2030թ., որոնք են այն կարողունակությունները, որ քաղաքացիները պետք է ունենան 2030թ.. «Ծրագիրն այդպես ֆոկուսացված կլիներ, և բացթողումն այն է, որ այս ծրագիրը ֆոկուսացված չէ, թե ում համար ենք սա անում՝ պարզ չէ։ Ես շատ կուզենայի, որ այս ծրագրում գրվեր, թե ինչ չպետք է անենք։ Կրթությունն առողջապահությունից ահագին սովորելու բան ունի, որովհետև այնքան է հիվանդացել, որ, եթե մի քիչ էլ անցնի, կմիացնեն առողջապահությանը։ Եթե մենք կոռուպցիայի դեմ պայքարում ենք ռազմավարական ծրագրերով, բայց կոռուպցիայով զբաղվող մարդիկ էլի պաշտոններում նստած են, ապա ի՞նչ իմաստ ունի այս ծրագիրը»։

Ի պատասխան՝ ՀՀ ԿԳՆ զարգացման ծրագրերի և մոնիտորինգի վարչության պետ Ռոբերտ Ստեփանյանը հետևյալն ասաց. «Արդյո՞ք ճիշտ կլիներ ծրագրում նշել, թե ինչպիսի քաղաքացի ենք ուզում ունենալ։ Այսօրվա դրությամբ օրենքում ունենք ինչ-որ բան գրված, թե կրթության համակարգն ինչ քաղաքացի պետք է դաստիարակի, հիմա ի՞նչ էր փոխվելու, եթե գրեինք՝ հայրենասեր, և այլն։ Խնդիրն այն է, որ, երբ խոսում ենք հեռանկարային նպատակների մասին, շատ կարևոր է, թե ինչ պրոցեսներ ենք նախանշում»։