Բագրատ Եսայանը՝ Միկոյանի մասին. «Մեղավոր է ճանաչվել և չի դատապարտվել միայն այն պատճառով, որ մահացել է»
«Մարդը եղել է ստալինյան ռեժիմի ամենագործուն դեմքերից մեկը, և այն արդարացումները, որ՝ դե ինքն ինչ կարող էր անել, շատ-շատ՝ իրեն էլ կսպանեին: մարդը ինքն է ընտրում սրիկա լինե՞լ, թե՞ սրիկա չլինել… Միկոյանը ընտրել էր սրիկա լինելու ճանապարհը, և դրանով՝ իր կաշին փրկելու ճանապարհը: Ամեն ինչ արել է, որ իր կաշին փրկի, այդ թվում՝ նաև մարդկանց է ուղարկել գնդակահարության: Եվ այս դեպքում նման մարդու արձան դնելը, որը բարոյական որևէ արժեք, արժեհամակարգ չունի, ուղղակի անբարոյականություն է այսօրվա իշխանության կողմից»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության ներկայացուցիչ Բագրատ Եսայանը:
Հունիսի 10-ին Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցությունը կազմակերպել էր Անաստաս Միկոյանի արձանի տեղադրման վերաբերյալ մասնագիտական խորհրդաժողով: Քննարկման նպատակն էր պատմական իրականության բացահայտումը և փաստաթղթերի մասնագիտական եզրակացության ներկայացումը.
«Սա 30-ական թվականներն են. այդ ստալինյան ռեժիմի բռնապետության ազդեցությունը Հայաստանի վրա, և սա բացահայտվեց Միկոյանի անձով, և նպատակն էր այս քննարկման ընթացքում մասնագիտկան քննարկում կազմակերպել: «Պատմության կեղծարարության ներկա դրսևորումները մարտահրավերները» նպատակ էր հետապնդում այնուամենայնիվ բացել այդ տխուր էջը: Եվ առիթը իսկապես Միկոյանն էր, որովհետեւ շատ-շատերը տեղյակ չէին հայ բոլշևիկների գործունեությանը 18-ից 20 թվականներին, ինչ դեր են նրանք կատարել 1-ին հանրապետության կործանման մեջ:
Մարդ, որը պայքարել է Հայաստանի անկախության դեմ և բոկլշեւիկյան 11-րդ կարմիր բանակի շարքում ուղղակի մարտնչել է Հայաստանի պետության դեմ՝ անկախ հանրապետության դեմ: Համեմատությունը անցկացնելու համար բերենք 5-րդ դարի օրինակը՝ Վարդան Մամիկոնյանի եւ Վասակ Սյունու: Դա նույնն է, ինչ դավաճան Վասակ Սյունու արձանը տեղադրեն այսօր Հայաստանում: Միկոյանը օտարերկրյա բանակի կազմում ոչնչացրել է հայկական պետականությունը, և այսօր արձան են ուզում տեղադրել այդպիսի գործչի»,- հավելեց Բ. Եսայանը:
Մասնագետների հետ աշխատանքի արդյունքում կկազմվի այն փաստաթղթերի փաթեթը, որը պատրաստվում են առաջին ամսվա ընթացքում ներկայացնել կա´մ Երևանի ավագանու նիստին, կա´մ կառավարության աշխատակազմ:
Ազգագրագետ Գայանե Շագոյանի համար կարեւոր է այն, որ առաջին անգամն է, երբ «պատմաբանները հիմնականում հավաքվեցին այս հարցի քննարկման շուրջ». «Այստեղ չկար որևէ մեկը, որը խոսեր հոգուտ Միկոյանի արձանի՝ այն իմաստով, որ այդ արձանը պիտի փառաբանվի: Միկոյանի անձի հետ կապված որևէ երկակի մոտեցում չկա՝ արդյո՞ք արժանի է, թե՞ ոչ: Նրա դերակատարումը Հայաստանի երկրորդ հանրապետության պատմության մեջ, թերևս, ավելի բացասական էր, քան դրական: Ինձ համար ավելի կարևոր են այն եզրակացությունները, որին հանգեց այս նիստը:
Դրանցից առաջինը այն է, որ մեր հասարակությունը բավականաչափ չի վերանայել իր խորհրդային անցյալը և անհաղորդ է մնացել այն իլյուստրացիոն գործընթացներից, որոնք, թեկուզև կողքի Վրաստանում, Մերձբալթիայում, տեղի են ունեցել խորհրդային միությունից հետո: Այսինքն՝ մենք չենք դատապարտել այն բռնատիրական համակարգը, որի մասն ենք եղել»:
Ազատ Արշակյանը խոսեց ներկայացված «անհերքելի իրավական փաստաթղթերի» մասին. «Արևելքի ժողովուրդների համագումարին նա առաջարկել է և պաշտպանել է հակահայկական այդ բանաձևը, որով մերժվում էր հայկական պետության գոյությունը ընդհանրապես: Բացի դրանից՝ Միկոյանը ունի նամակ Լենինին»:
Բագրատ Եսայանը նաև նշեց, որ Միկոյանի կատարած բոլոր հանցագործությունները ճանաչվել են «համապատասխան դատարանների կողմից». «Մեղավոր է ճանաչվել, և չի դատապարտվել միայն այն պատճառով, որ մահացել է. «1962 թվականին Նովոչերկասկ քաղաքում ցույցեր սկսվեցին, և այն ժամանակ Սովետական՝ Խրուշչովյան վարչակարգը, զորք ուղարկեց ցուցարարների դեմ և 26 մարդ սպանվեցին, և դրանից հետո շատ մարդիկ ձերբակալվեցին, և արդեն Խորհրդային միության փլուզումից հետո անկախ Ռուսաստանի դատարանը Նովոչերկասկի դեպքերը դատական պրոցեսի հիմք է դարձրել, գործը կարճել է Խրուշչովի, Միկոյանի և մյուսների նկատմամբ, իհարկե նրանց մեղավոր է ճանաչել, բայց կարճել է նրանց՝ մեղավորների մահացած լինելու պատճառով: Կատինում լեհ զինվորականության գնդակահարության դեպքն է, որտեղ նույնպես միջազգային դատարանի վճիռ կա, որ մարդիկ, այդ թվում՝ Միկոյանը մեղավոր են այս 22 հազար լեհերի սպանության մեջ»
