Ջոն Գալիանոյին չներեցին. ինչու չեղարկվեց Մետրոպոլիտեն թանգարանում պլանավորած ցուցահանդեսը

168.am 15:32 Սեպտեմբեր 1 2026 | | Դիտվել է` *

Բաժիններ՝

Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանը Ջոն Գալիանոյի հետ համատեղ հայտարարել է, որ 2027 թվականի գարնանային «Ջոն Գալիանո. Հորիզոններ» ցուցահանդեսը, որը նվիրված էր նրա չորս տասնամյակների ստեղծագործական ժառանգությանը, չի կայանա։

Ցուցահանդեսի չեղարկման պատճառն այն հասարակական և բարոյական ճնշումն էր, որն առաջացել էր Ջոն Գալիանոյի անցյալի հակասեմական և ռասիստական սկանդալային արտահայտությունների պատճառով:

Հիշեցնենք, 2011 թվականի փետրվարին Փարիզի «La Perle» սրճարանում Ջոն Գալիանոն (այն ժամանակ Dior-ի գլխավոր դիզայներ) հարձակվել էր այնտեղ գտնվող զույգի վրա՝ նրանց հասցնելով հակասեմական և ռասիստական վիրավորանքներ։ Միջադեպի ընթացքում նա, մասնավորապես, հայտարարել էր. «Ես հրեասեր եմ, բայց ձեր մայրն ու նախնիները պետք է գազի խցիկներում այրվեին»։

Հարձակվել էր նաև մեկ այլ հաճախորդի վրա՝ օգտագործելով ասիացիների հասցեին ուղղված հայհոյանքներ ու ռասիստական արտահայտություններ։

Այս սկանդալից անմիջապես հետո՝ 2011 թվականի մարտի սկզբին, Dior-ը նախ հեռացրեց նրան աշխատանքից, իսկ ավելի ուշ Ֆրանսիայի դատարանը նրան մեղավոր ճանաչեց հանրային վայրում հակասեմական և ռասիստական արտահայտություններ հնչեցնելու համար՝ դատապարտելով պայմանական դրամական տուգանքի։ Այս ամենը հանգեցրեց նրա երկարամյա փաստացի բոյկոտին և նորաձևության աշխարհից տարիներով հեռացմանը։

2011 թվականի այդ սկանդալից հետո և հետագա հարցազրույցներում Ջոն Գալիանոն իր պահվածքը երբեք չարդարացրեց, այլ բացատրեց այն որպես խորը անձնական ճգնաժամի, հոգեկան ծանր վիճակի և կախվածությունների հետևանք։ Նա նշել էր, որ այդ ժամանակ տառապում էր ուժեղ ալկոհոլիզմով և թմրանյութային կախվածությամբ, որոնք լիովին կուրացրել և վերահսկողությունից դուրս էին բերել իրեն։ Ըստ դիզայների՝ տարիների գերլարված աշխատանքային գրաֆիկը (Dior-ի և սեփական բրենդի համար միաժամանակ տարեկան տասնյակ հավաքածուներ ստեղծելը) հասցրել էր նրան հուզական և ֆիզիկական սպառման, ինչի պատճառով նա կորցրել էր կապը իրականության հետ։

Գալիանոն բացահայտ խոստովանել էր, որ իր արտահայտությունները բացարձակապես աններելի էին և որևէ արդարացում չունեին։ Նա նշել էր, որ այն մարդը, որը խոսել էր այդ գիշեր սրճարանում, ինքը չէր, այլ մի մարդ, որն ինքնաոչնչացման ճանապարհին էր գտնվում ծայրահեղ կախվածության պատճառով։ Ապաքինման և երկարատև սթափության տարիներին նա բազմիցս շեշտել է, որ ամաչում է այդ ամենի համար և ողջ կյանքում կրելու է այդ պատասխանատվությունը։

Թեև այդ ամոթալի դեպքից անցել էր ավելի քան 15 տարի, և դիզայները հրապարակայնորեն զղջացել էր, խոստովանել իր մեղքը և երկարատև բուժումներից հետո ապաքինվել, Մետրոպոլիտենում նրա ցուցահանդեսի մասին լուրը կրքեր էր բորբոքել հրեական, ասիական և այլ համայնքների համար:

Ինչպես նշվում է ցուցահանդեսի չեղարկման մասին հայտարարության մեջ, Գալիանոն ինքն էր խնդրել հետաձգել (և փաստացի չեղարկել) միջոցառումը, քանի որ չէր ցանկանում, որ իր անձի շուրջ ծավալված բանավեճը թանգարանին դնի դժվարին կացության մեջ, վնասի Զգեստների ինստիտուտի հիանալի աշխատանքին կամ ցավ պատճառի այն մարդկանց, որոնց նա ժամանակին վիրավորել էր: Թանգարանի տնօրեն Մաքս Հոլայնը և Աննա Վինթուրը համաձայնել էին, որ սա ճիշտ որոշում է։

Ցուցադրությունը, որը պետք է ընդգրկեր հագուստներ, աքսեսուարներ, էսքիզներ, նմուշներ, հետազոտական գրքեր և արխիվային նյութեր Գալիանոյի ամբողջ կարերայի ընթացքում՝ սկսած նրա 1984 թվականի «Les Incroyables» Central Saint Martins-ի ավարտական հավաքածուից մինչև նրա աշխատանքը փարիզյան Givenchy և Dior նորաձևության տներում և մինչև Maison Margiela-ի համար նրա վերջին տպավորիչ շոուն, լինելու էր Զգեստների ինստիտուտի միայն երրորդ հետահայաց ցուցահանդեսը՝ նվիրված ողջ դիզայներին՝ հաջորդելով 1983 թվականին Իվ Սեն Լորանին և 2017 թվականին Comme des Garcons-ի Ռեյ Կավակուբոյին։

«Խորապես շնորհակալ եմ Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանին և հատկապես Մաքս Հոլայնին, Էնդրյու Բոլթոնին և Աննա Վինթուրին՝ իմ ստեղծագործությանը նվիրված ցուցահանդես առաջարկելու մեծ պատվի համար։ Այն, որ իմ ստեղծագործական ուղին քննարկվել է մի հաստատության կողմից, որով ես հիացել եմ ամբողջ կյանքումս, ավելի խորն է հուզել ինձ, քան կարող եմ արտահայտել։ Ես ընդմիշտ երախտապարտ կմնամ այն վստահության, հոգածության և գիտական մոտեցման համար, որոնք Մաքսը, Էնդրյուն, Աննան և Մետրոպոլիտենի ողջ թիմը ներդրել են այս նախագծում»,-հայտարարել է դիզայները՝ հավելելով.

«Երկար մտորումներից և Մետրոպոլիտենի ու բոլոր շահագրգիռ կողմերի հետ քննարկումներից հետո մեծ ցավով որոշել եմ, որ լավագույնն այն կլինի, որ ցուցահանդեսն այս պահին տեղի չունենա։ Ես լիովին պատասխանատվություն եմ կրում անցյալում իմ խոսքերի պատճառած ցավի, մասնավորապես՝ հրեական և ասիական համայնքներին հասցրած վիրավորանքի համար, և շարունակում եմ խորապես ափսոսալ դրա համար։ Հասկանում եմ, որ իմաստալից քավություն չի ձեռք բերվում ցուցահանդեսի, ինստիտուցիոնալ ճանաչման կամ մեկ հանրային ժեստի միջոցով։ Դա շարունակական պատասխանատվություն է, որը դրսևորվում է լսելու, սովորելու և ժամանակի ընթացքում դրսևորված պահվածքի միջոցով:

Չեմ ցանկանում, որ իմ շուրջ ծավալված բանավեճը Մետրոպոլիտենին դնի դժվարին կացության մեջ կամ շեղի ուշադրությունը Զգեստների ինստիտուտի հիանալի աշխատանքից:

Ես նաև գիտակցում և հարգում եմ, որ իմ աշխատանքը մեծարող ցուցահանդեսը ցավալի կլինի ոմանց համար։ Ցանկանում եմ նաև հայտնել իմ խորին երախտագիտությունը բոլոր նրանց, ովքեր ուղղորդել, աջակցել և ուղեկցել են ինձ սթափության և ալկոհոլիզմից ու կախվածությունից ապաքինման այս 15 տարիների ընթացքում։ Ձեր իմաստությունը, համբերությունն ու մարդկայնությունն ավելի են օգնել ինձ, քան կարող եմ երբևէ պատշաճ կերպով արտահայտել։ Ես ընդմիշտ երախտապարտ եմ ձեզ՝ ինձ, ինչպես խոստացել էիք, երազածս ավելի լավ կյանք պարգևելու համար։ Մետրոպոլիտենին, Մաքսին, Էնդրյուին և Աննային ուղղված իմ երախտագիտությունը խորն է ու հարատև։ Նրանց առատաձեռնությունը, մարդկայնությունը և հավատն առ այն, որ նորաձևությունը արվեստ, մշակույթ և պատմություն է, ինչպես նաև մարդկային խոցելիության և աճի հնարավորության նրանց ըմբռնումը հավիտյան կմնան ինձ հետ»,-հայտարարել է նա։

Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանի տնօրեն և գործադիր տնօրեն Մաքս Հոլայնն ասել է. «Ջոն Գալիանոյի հետ խորհրդածական քննարկումներից հետո մենք միասին որոշեցինք չշարունակել ցուցահանդեսի կազմակերպումը»:

Հայտարարության մեջ Աննա Վինթուրն ասել է.

«Ջոնի՝ թանգարանին ուղղված խնդրանքը՝ հետաձգելու իր աշխատանքին նվիրված ցուցահանդեսը, շատ խիզախ քայլ է և բնութագրում է նրան որպես մարդ: Ես հավատում եմ, որ սա ճիշտ որոշում է, և թե՛ նա, թե՛ թանգարանն ունեն իմ լիակատար աջակցությունը։ Նրա սավառնող երևակայությունը, որը սնվում է ողջ կյանքի ընթացքում իր հետաքրքրասիրությամբ և ուսումնասիրությամբ, համապատասխանում է նրա բացառիկ վարպետությանը։ Կտրվածքը, ձևը, զգեստի շեղակի կտրվածքի հուզիչ գիծը, գույնը՝ նա այս ամենի վարպետն է։ Առանց մեկը կամ մյուսը լինելու, եթե նրա տեխնիկան հավասար չլիներ նրա պատմելու տաղանդին, նա չէր լինի իր սերնդի առաջնակարգ կուտյուրիեն։ Բայց նա անշուշտ այդպիսին է։ Սկսած 1994 թվականի աշնանային շոուից, որը բեմադրվել էր սուղ միջոցներով Փարիզի առանձնատանը, մինչև նրա փայլուն կարապի երգը Maison Margiela Artisanal-ի 2024 թվականի գարնանային հավաքածուի համար, Գալիանոն նորաձևությանը տվեց իր ամենահրաշալի շոուները։ Ինչպես Քրիստիան Դիորն էր Քրիստոբալ Բալենսիագային անվանում «բոլորիս վարպետը», դիզայներների մի սերունդ Գալիանոյին նայել է որպես մեծագույնի։ Նրա ազդեցությունը արձագանքում է սերունդների միջով, ինչը վառ կերպով երևում է նաև Dior-ի ներկայիս ստեղծագործական տնօրեն Ջոնաթան Անդերսոնի պարագայում, ով Գալիանոյին անվանում է իր հերոսներից մեկը»։