Եթէ ոսկիին վստահիս՝ յիշէ որ անիկա կրնայ գողցուիլ։ Եթէ դրամին վստահիս՝ յիշէ որ անիկա կրնայ սպառիլ։ Եթէ մարդու վստահիս՝ յիշէ որ անիկա կրնայ դաւաճանել։ Եթէ լեռներու վստահիս՝ յիշէ որ անոնք կրնան սասանիլ։ Եթէ երկրաւոր թիկնապահներու ապաւինիս՝ յիշէ որ անոնք կրնան քեզմէ առաջ մեռցուիլ։ Եթէ գահերու կառչիս՝ յիշէ որ անոնք կրնան տապալեցուիլ։ Իսկ եթէ Աստուծոյ վստահիս եւ ապաւինիս՝ ան քեզ յուսախաբ պիտի չընէ, պիտի չլքէ, պիտի չմոռնայ, ընդհակառակը՝ պիտի պաշտպանէ ու պահպանէ, պիտի օրհնէ ու օծէ։
Սբ. Հովհան Մանդակունին մարդու վախճանի օրն անվանել է գող և հափշտակող՝ շարունակության մեջ նշելով. «Անտեսանելի է այս աշխարհից ելքը, հանկարծահաս և ստիպող, և չի թողնում աղաչել և աղերսել, լալ ու ողբալ. ողորմել ու ապաշխարել: Բռնում է ինչպես որոգայթ, հափշտակում ինչպես առյուծ և, անողորմ վարելով, տանում ինչպես գերեվարների գերի. արտասվելով հառաչում ես և ողբալով հեծում, սակայն օգուտ չես գտնում: Քանզի, ժամ առ ժամ հետաձգելով՝ բաց թողեցիր ապաշխարության ժամանակը, որով կարող էիր մեղքերիդ բեռները թեթևացնել և անօրինությունների տիղմը մաքրել, լինել արդարների երամակից, երկնավոր Հոր որդի և անանց բարիքների ժառանգորդ»:
Յուրաքանչյուր ոք մտածում է գեղեցիկ և երանելի կյանքի մասին: Երբ մարդը երանության մեջ է, նա այլևս ոչ մի բանի կարիք չունի: Այլ է երջանկությունը, այլ՝ երանությունը: Ի տարբերություն երանության՝ երջանկությունը կախում ունի կյանքի արտաքին պայմաններից ու պարագաներից: Իսկ երանությունը ներքին ուրախության աղբյուր է, որի վճիտ ու մշտաբուխ ակունքը Աստված է:
Թույլ չտանք պիղծ դևերին՝ ծաղրելու մեզ, քանի որ Աստված ունենք, որը մեր Փրկիչն է, իսկ դևը՝ կորուսիչը: Եթե մենք մեր սրտերի մեջ ունենանք Աստծո երկյուղը և հոգում կրենք մահվան հիշողությունը, այնժամ մեզ վրա թող սպառազինված ելնեն բոլոր դևերը, որովհետև նրանք էլ չեն կարող մեզ հասցնել և ոչ մի վնաս, այլ՝ կնմանվեն խոյերի, որոնք առանց որևէ հաջողության խոյահարում են պարիսպը: Մեր պարիսպն անխորտակելի է, քանի որ մեզ հետ է մեր Տեր Աստվածը»:
Սուրբ Սարգսի տոնի հետ կապված ժողովրդական գեղեցիկ ավանդություն կա, ըստ որի` այս տոնի գիշերը սուրբ Սարգիսն իր ձիով շրջում է հավատացյալների տները: Եվ մարդիկ նախկինում պնակով ալյուր էին դնում տների տանիքներին կամ դռան շեմին, որպեսզի սրբի ձիու պայտի հետքը մնա ալյուրի վրա:
Աստծուց պատվիրան էր տրվել ոչ նրա համար, որ նախամարդկանց զրկեր իրենց անձնական ազատությունից։ Ինչպես արդեն նշել ենք, արարածները, լինելով արարչագործության արդյունք, ինքնավար չեն և, հետևաբար, ոչ միայն իրենց գոյությունն իրենցից չէ, այլև չեն կարող ո՛չ բարեկեցության, ո՛չ հավիտենության հասնել իրենց սեփական ուժերով, այլ ստանում են դրանք Արարչից։
Յիսուս ըսել կ՚ուզէ, թէ ով որ մարդոց կողմէ փառք ստանալու համար է որ ողորմութիւն կ՚ընէ, եւ ընելէ ետք՝ կը ստանայ փառք ու պատիւ, ալ իրեն տրուելիք ուրիշ վարձատրութիւն չի մնար։ Աստուած չի փառաւորեր մէկը որ մարդոց կողմէ տրուած փառքը աւելի՛ կը նախընտրէ, քան՝ Աստուծմէ տրուած փառքը (Յհ 12.43)։
«Բոլոր կողմերից են ինձ փորձում լռեցնել։ Բայց կարծում եմ, որ չպիտի վախենանք հարցեր տալուց և Հայրենիքի համար պայքարելուց»։
Կար-չկար մի բարի ու կարեկից մարդ: Նա երջանիկ ապրում էր, գոհ էր ամեն ինչից և սիրում էր կյանքը: Նա բոլորին օգնում էր, կարեկցում, ներում, աղոթում՝ առանց որևէ ակնկալիքի: Սակայն մի օր դիմեց Աստծուն. «Տե՛ր, ախր ես այնքան լավն եմ, այնքան բարիք եմ գործել, բայց փոխարենը ոչինչ չեմ ստացել: Ո՛չ փող ունեմ, ո՛չ լավ աշխատանք, ո՛չ ընտանիք, ո՛չ փառք ու իշխանություն»:
Արարչագործության պատճառը սերն է՝ որպես Աստծու հատկություններից մեկը։ Իր համապարփակ սիրո պատճառով Աստված կամեցավ ստեղծել էակներ, որոնք մասնակից կլինեին Իր կատարելությանը։ Ուստի արդարացիորեն գրվում է, որ այն ամենը ինչ Նա ստեղծեց «շատ լավ է» (Ծննդ․ 1։31)։
Աստված մարդուն ստեղծել է ազատ կամքով, այսինքն՝ մարդն ազատ է իր ցանկությունների, արարքների, ինչպես նաև մտքերի ընտրության մեջ և ինքն է որոշում, թե ինչ մտածի, ինչպես մտածի և իր միտքը ինչով զբաղեցնի:
«Պատկերիր Խաչը նախ մտքիդ և հոգուդ վրա. քանի որ, երբ Խաչը մեզ հետ է, ապա դևերը սարսափելի ու վտանգավոր չեն. իսկ մահը մահ չէ, այլ քուն: Խաչով բոլոր թշնամիները պարտված են: Այդ պատճառով Խաչը մեր պարծանքն է. բոլոր բարիքների սկիզբը. մեր համարձակությունն ու զարդարանքը» (Ս. Հովհան Ոսկեբերան):
Կարծես թե 5-րդ դարից ի վեր ոչինչ չի փոխվել։ Ի՞նչն է խաթարվել մեր ժողովրդի մեջ, որտե՞ղ է, որ մենք շարունակ սխալվում ենք։ Չէ՞ որ մենք մի ժողովուրդ ենք, որն ապրել է ջրհեղեղից առաջ։ Նոյ նահապետը ոչ թե եկել ու պատահաբար իր տապանը կանգնեցրել է Արարատի գագաթին, այլ վերադարձել է։
Մեր օրերում հաճախ են ահազանգում կրոնական արժեքների անկման մասին: Իտալիայում կաթոլիկությունն այլևս չի միավորում մարդկանց, Նիդերլանդների ընդունած հանդուգն դիրքը` բարոյականության և էֆթանազիայի հարցում, ոմանց կարծիքով վկայում է այն մասին, որ այդ երկիրը կտրուկ հեռանում է քրիստոնեությունից: Հոգևոր-կրոնական արժեքների անկումը համատարած բնույթ ունի:
Աստված իմ, տուր ինձ հոգու խաղաղությամբ դիմավորել այն ամենը, ինչ կբերի այս օրը, և օգնիր ինձ անմնացորդ հանձնվելու Քո սուրբ կամքին:Օրվա յուրաքանչյուր ժամին և ամեն բանում, խրատիր և աջակցիր ինձ:
Յուրաքանչյուրը ստանում է այնքան, որքանով այդ կոտրված հայելին բացահայտում է և արտացոլում: Եվ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոս եկավ այս աշխարհ, որպեսզի այդ կոտրված հայելին կրկին ամբողջանա և մարդու ներսում ամբողջապես Աստծուն արտացոլի ու մեզ հավիտենական ուրախություն պարգևի:
Ով իր հոգում կրում է Սբ. Հոգու խաղաղությունը, նա իր շրջապատին էլ է հաղորդակից դարձնում այդ խաղաղությանը, իսկ ով իր ներսում կրում է չար ոգու խավարը, նա մյուսների վրա էլ է ներգործում այդ չարությամբ: Բայց ով հավատում է Աստծուն, աստվածային լույսը վանում, պաշտպանում ու հեռացնում է նրանից այդ խավարը:
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ. հոդվածն ինքնասպանությունների և հոգեկան առողջության մասին է: Եթե գտնվում եք դժվար իրավիճակում, դիմեք օգնության: Հիշե՛ք՝ դուք մենակ չեք:
Աստված նախևառաջ սիրող հայր է: Նա ոչ թե պատժում, այլ հանդիմանում է, ավետարանական խոսքի համաձայն, թե Հայրը խրատում է իր զավակին:
Մենք ապրում ենք այնպիսի ժամանակում, երբ տեխնոլոգիայի բացասական կողմը ահավոր ազդում է մարդկանց վրա: Մարդկանց համբերատարության մակարդակը օրըստօրե նվազում է: Մարդիկ համբերություն չունեն ո՛չ մարդկանց հանդուրժելու, ո՛չ տքնաջան աշխատանք կատարելու, և ո՛չ իսկ տասնյակ էջեր կարդալու՝ սնուցանելու համար իրենց միտքն ու հոգին: Այստեղ ներկայացնում եմ Աստծո մասին խորհրդածություներս: Լիահույս եմ, որ դա օգտակար կլինի՝ հոգեմտավոր […]
Մեր Տերը սիրեց եկեղեցին և Իր կյանքը տվեց նրա համար, որպեսզի ջրի լվացումով մաքրի այն և սրբի Իր խոսքով, այնպես որ եկեղեցին Իրեն ներկայանա ամբողջ փառքով, առանց որևէ արատի կամ խորշոմի և կամ ուրիշ թերության, այլ լինի սուրբ և անարատ (Եփեսացիներ 5:25-27):
Ս. Մակար Եգիպտացու հոգևոր փորձառությունը մատնանշում է, որ աներկբա հավատով և մեծ համբերությամբ, անդադար կանչելով Տիրոջը և Նրանից օգնություն ակնկալելով ՝ արդեն այստեղ կարելի է ազատություն ստանալ ներքին կապանքներից, որոգայթներից, արգելքներից և կրքերի գաղտնի ներգործությունից:
Ապաշխարող և մեղքի դեմ պայքարող անձը նորոգում է մեղքից վնասված իր հոգին՝ ընտրելով աստվածնմանության ուղին: Ավետարանն ու առաքելական նամակները բազմիցս կոչում են մարդուն աստվածնմանության. «Նմանվեցե՛ք Աստծուն, որպես Նրա սիրելի որդիներ» (Եփեսացիներ 5:1):
Մեր Աստվածը, Տերն ու Փրկիչը՝ Հիսուս Քրիստոս, ասաց. «Այստեղ՝ աշխարհում, նեղություն պիտի ունենաք, սակայն քաջալերվե՛ք, որովհետև ես հաղթեցի աշխարհին» (Հովհ. 16:33): Որպեսզի մահից հետո քրիստոնյա հավատացյալը գնա Դրախտ իր հոգով և Քրիստոսի Երկրորդ գալուստից հետո ժառանգի Երկնքի արքայությունը, պետք է քայլի նեղ ճանապարհով, իմանա և գործադրի աստվածաշնչական պատվիրաններն իր կյանքում, հանդուրժի իր երկրավոր կյանքում պատահած բոլոր դժվարություններն ու նեղությունները ամենայն գոհունակ սրտով:
Այսօր մարդիկ շարժվում են հպարտությամբ և եսակենտրոնությամբ, իսկ խոնարհությունը շատերը համարում են խեղճության և թերարժեքության բարդույթ:
«Իհարկե, Աստված ամենուր է, որտեղ էլ Նրան դիմես, բարձրացնես սրտիդ աղոթքը՝ դրսում, անտառում, այգում, տանը Աստված կլսի քո աղոթքը, բայց ինչպե՞ս կարող ես եկեղեցուց դուրս Աստծո հետ լինել, Աստծո Մարմինը ճաշակել»:
«Ահաւասիկ Աստուծոյ գառնուկը, որ աշխարհի մեղքը կը վերցնէ» (Յհ 1.29)։
«Ով սիրում է Ինձ, կգործադրի Իմ խոսքերը, Իմ Հայրն էլ կսիրի նրան, և Ես ու Իմ Հայրը կգանք նրա մոտ և կբնակվենք նրա հետ» (Հովհաննես 14:23): Կյանքի նպատակը «աստվածային բնությանը հաղորդակից լինելն է» (Բ Պետրոս 1:4):
Խաչը շալկելը պայքարելու պատրաստակամութիւն յայտնել է։ Ան որ պատրաստ չէ պայքարելու, իրաւոնք չունի խաչը շալկելու: Խաչը զէնք է զոր շալկողը պարտի պատերազմի դաշտ իջնել պայքարի: Չպայքարողը չի՛ յաղթեր եւ չյաղթողը չի՛ պսակուիր (Յյտ 2.17)։
Երևանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում՝ դատավոր Արմինե Մելիքսեթյանի նախագահությամբ, այսօր հրապարակվում է Շիրակի թեմի առաջնորդ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանի գործով պատժի տեսակն ու պատժաչափը: Սրբազանը, հիշեցնենք, մեղադրվում է հեղաշրջման կոչ անելու մեջ: