Նորակերտի գյուղապետը` թշնամու նետած արկերի մասին. ՈՒՂԻՂ
«Այս էսկալացիան նախորդներից վտանգավոր է թուրքական աննախադեպ ակտիվ ներգրավվածությամբ, ինչը լրջագույն սպառանալիք է ողջ տարածաշրջանի համար։ Այդ ներգրավվածությունը նշանակում է, որ Հարավային Կովկասը դառնալու է չդադարող պատերազմի ու ապակայունացման նոր գոտի»,-իտալական հեղինակավոր Secolo d’Italia-ի պարբերականին տված հարցազրույցում ասել է Սուրբ Աթոռում Հայաստանի Հանրապետության նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը։
«Նախ, սա իրապես զինված լայնածավալ ագրեսիա է, և այս ամենը բնութագրվում է ցեղասպանական գործողությունների բոլոր հատկանիշներով։ Այս երկուսը պետք է հստակեցնենք, քանի որ հատկապես երկրորդ կետը բխում է ռազմավարական նպատակներից, որով էլ այս զինված ագրեսիան տարբերվում է նմանօրինակ շատ գործողություններից, որը տեղի է ունենում աշխարհի այս կամ այն երկրում։ Այն, ինչ տեղի է ունենում այսօր, այն ռազմավարական, դարերով մշակված նպատակն է, որով ցանկանում են ավարտել այն ցեղասպանությունը, որը չեն հասցրել ավարտել 1915-20 թվականներին։ Սա պետք է շրջանառության մեջ դրվի և փաստի, որ սա ցեղասպանական գործողություններ են։ Սա ո՛չ կոնֆլիկտ է, ո՛չ լոկալ պատերազմ, սա ցեղասպան գործողություններ են»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Լարիսա Ալավերդյանը։
«Ասում եմ՝ ի՞նչ կա, ինձ զեկուցում ա, կարծես սովորական զորավարժություն ա: Ասում ա՝ «դե, ամեն դիրքի վրա մի 100-ից ոչ պակաս հարձակվել են, դե, հիմնականում հետ ենք մղել, ամեն ինչ նորմալ ա, մի խումբ հեն ա ստեղ, հես ա էդ էլ հետ ենք մղում»: Զեկուցում ա՝ ոնց որ զորավարժություն: Չկա որևէ խուճապ: Ասում եմ՝ ինչո՞վ կարանք օգտակար լինենք, ասում ա՝ «մենք ապահովված ենք ամեն ինչով, պարոն նախագահ, հարցը լուծվելու ա շատ կարճ ժամկետում»: Եվ մեր բոլոր հրամանատարների զեկույցները նույն ձև ա:
«Ադրբեջանը՝ Թուրքիայի՝ ակտիվ քաղաքական ու ռազմական աջակցությամբ, Հայաստանի տարածքում ընդլայնում է ռազմական գործողությունների աշխարհագրությունը: Հայաստանը և Արցախը համարժեք ռազմաքաղաքական պատասխան կտան տարածաշրջանային անվտանգությունն ու խաղաղությունը խարխլելու Ադրբեջանի փորձերին»:
«Ամենայն հավանականությամբ հարվածը փորձել են հասցնել երկաթգծին, բայց վրիպել են». Արծրուն Հովհաննիսյան
«Այսօր ժամը 10:30-ից Թուրքիայի Հանրապետության ռազմաօդային ուժերին պատկանող F-16 կործանիչները օդ էին բարձրացել Ադրբեջանի Հանրապետության «Գյանջա» օդանավակայանից և ապահովում էին Ադրբեջանի «Դալյար» օդանավակայանից ՀՀ Վարդենիսի տարածաշրջանի Վարդենիս, Մեծ Մասրիք, Սոթք տարածաշրջաններում տեղակայված ՀՀ բնակավայրերի և ԶՈՒ ցամաքային ստորաբաժանումների ուղղությամբ Ադրբեջանի ՍՈՒ-25 և թուրքական արտադրության «Բայրաքթար» ԱԹՍ-ով ռմբահրթիռային հարվածները:
Արցախա-ադրբեջանական սահմանագծի ամբողջ երկարությամբ սեպտեմբերի 29-ին շարունակում են ընթանալ մարտական գործողություններ:
Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը սեպտեմբերի 28-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշին նամակ է հղել, որում ներկայացրել է Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ սանձազերծված լայնամասշտաբ ագրեսիան և դրա հետևանքով ստեղծված իրադրությունը:
«Միջազգային բոլոր հարթակներում պետք է հստակ նշվի ագրեսոր Ադրբեջանի անունը. այդ շեշտադրումը շատ կարևոր է, որովհետև մենք մինչև հիմա ստանում ենք միջազգային տարբեր հարթակներից հակամարտող կողմերի միջև ինչ-որ չափով հավասարություն դնող հայտարարություններ, թեև հստակ պետք է արձանագրվեր, որ ագրեսորն Ադրբեջանն է»,- ասաց Աբովյանը։
ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար, գեներալ-գնդապետ Միքայել Հարությունյանը դիմել է Հայաստանի Հանրապետության ղեկավարությանը, որպեսզի իրեն հնարավորություն տան գալ Հայաստան և մեկնել Արցախ, սակայն դեռևս պատասխան չի ստացել: Այս մասին 168.am-ին ասել է ինքը՝ ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարարը:
Արցախի նկատմամբ Ադրբեջանի սանձազերծած լայնածավալ ռազմական գործողությունների ընթացքում հայկական կողմի հրետանավորներն ականանետով թշնամու տանկեր են խոցել:
«Ռուսաստանի դիրքորոշումը Ղարաբաղյան հակամարտության գոտում վերսկսված պատերազմական գործողությունների ուղղությամբ զուսպ չէ, այն ավանդական է, այս փուլում ավելին ակնկալելն անիմաստ է։ Ինչպես կարելի է նկատել, ողջ աշխարհի դիրքորոշումն է նմանատիպ, միայն Ռուսաստանը չէ»,- նման կարծիք հայտնեց 168․am-ի հետ զրույցում ռուս ռազմական վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինը՝ անդրադառնալով Արցախյան հակամարտության գոտում տիրող ռազմական իրավիճակին, ռազմական գործողությունների աշխարհագրության ընդլայնմանը, ՏՕՍ, Սմերչ և մեծ տրամաչափի այլ համակարգերի կիրառմանը, ինչպես նաև Վարդենիսի թիրախավորմանն Ադրբեջանի կողմից։
Գեներալ-գնդապետ Յուրի Խաչատուրովը դեռ Արցախում չէ, քանի որ Գլխավոր շտաբի պետի կողմից չի եղել հանձնարարական:
168.am-ը քիչ առաջ տեղեկացավ, որ ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը մեկնում է Արցախ: Երկրորդ նախագահի գրասենյակի ղեկավար Վիկտոր Սողոմոնյանը հաստատեց տեղեկությունը և հավելեց, որ որոշումը եղել է պատերազմի սկսվելուց անմիջապես հետո.
Արհամարելով ռազմական գործողությունների դադարեցման վերաբերյալ միջազգային հանրության շարունակական կոչերը՝ Ադրբեջանը Թուրքիայի ակտիվ քաջալերմամբ և ռազմաքաղաքական աջակցությամբ, ընդլայնում է ռազմական գործողությունների գոտին՝ դրա մեջ ներառելով նաև Հայաստանի Հանրապետության տարածքը:
Արցախի Հանրապետության քաղաքացիական բնակչությանը ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից թիրախավորելու դեպքերի վերաբերյալ ԱՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի կողմից մեկնարկած փաստահավաք առաքելության ընթացքում պարզվել են չորս քաղաքացիական անձանց անուններ, որոնք զոհվել են ադրբեջանական հրետակոծությունների ու ԱԹՍ-ների հարվածների հետևանքով քաղաքացիական բնակավայրերում:
«Առաջին պահից սկսած, երբ Ադրբեջանը հրետանային և ռազմաօդային ագրեսիվ հարվածներով սկսեց հարձակման ենթարկել Արցախի Հանրապետությունը, ակնհայտ էր, որ թիրախային հարձակման են ենթարկվում քաղաքացիական բնակավայրերը: Ընդ որում, ուսումնասիրությունները վստահ ապացուցում են, որ չի դրվում որևէ տարբերություն քաղաքացիական բնակչության կամ ռազմական օբյեկտների միջև՝ դրանով նաև իրական վտանգի տակ դնելով ողջ բնակչության կյանքն ու առողջությունը»,-միասնական տեղեկատվական կենտրոնում տեղի ունեցած ասուլիսի ժամանակ ասաց ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը՝ հավելելով, որ պետք է նշել, որ այդ հարվածներն ակնհայտ նպատակային են եղել:
Ս.թ. սեպտեմբերի 29-ի վաղ առավոտյան ադրբեջանական կողմը վերսկսել է լայնածավալ հարձակողական գործողությունները Արցախի պաշտպանության բանակի պաշտպանական գծի գրեթե ողջ երկայնքով: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ՊՆ մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը։
Արցախի սահմանին ամբողջ գիշեր ընթացել են համառ մարտեր: Հակառակորդը զրահատեխնիկայի, ԱԹՍ-երի, հրետանու հուժկու կրակի տակ փորձել է հարձակումներ իրականացնել հատկապես հյուսիսային և հարավային ուղղություններով:
Արծրուն Հովհաննիսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Վարդենիսում քաղաքացիական ավտոբուսն է այրվում հարվածային ԱԹՍ-ի հարվածից»։
Թուրքիան հետաքրքրված է, որպեսզի Ադրբեջանը պատերազմի, բայց նա չի պատրաստվում պատերազմել Հայաստանի տարածքում Ռուսաստանի հետ․ Եվսեև «Չի բացառվում, որ Թուրքիան փորձի երկրորդ ճակատ բացել Հայաստանի դեմ Նախիջևանից»,- այս մասին 168․am-ի հետ զրույցում ասաց ռուս ռազմական վերլուծաբան Վլադիմիր Եվսեևը, անդրադառնալով կիրակի օրը Արցախյան հակամարտության գոտում բռնկված պատերազմական գործողություններին։
ՀՀ ԱԳՆ հայտարարություն է տարածել Ադրբեջանի ՊՆ ապատեղեկատվության վերաբերյալ, որում ասված է․ «Հիմնովին հերքում ենք Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության Հայաստանին ուղղված մեղադրանքը՝ Հայաստանի Հանրապետության Վարդենիսի շրջանից Ադրբեջանի Դաշքեսանի շրջանը հրթիռակոծելու վերաբերյալ:
«Բնակչության մեջ խուճապ չկա, առաջնագծի հետ կապը պահվում է։ Անհրաժեշտության դեպքում իրականացվում է որոշակի օգնություն։ Միաժամանակ վերահսկվում է ամբողջ շրջանը, համայնքները, որպեսզի վիրավորների, զոհերի վերաբերյալ արագ արձագանք լինի։ Հակառակորդի ԱԹՍ-ից տարեց կին է զոհվել։ Մահաբեր թռչող սարքը պայթել է տան բակում։ Խաղաղ բնակիչներից ունենք 3 վիրավոր»,- ասել է ղեկավարը։
Թշնամական օդուժի հերթական կորուստը. Արցախի ՊԲ–ն լուսանկարներ է տարածել
Շփման գծի մի քանի ուղղություններով հայկական ստորաբաժանումներն այս պահի դրությամբ հետ են մղել Ադրբեջանի զինուժի գրոհները, առանձին հատվածներում ձեռնարկել պատժիչ գործողություններ՝ պատճառելով հակառակորդին կենդանի ուժի և տեխնիկայի զգալի կորուստներ։
Ադրբեջանի կողմից սանձազերծած հերթական ավանտյուրան ստիպեց Հայաստանում հայտարարել ռազմական դրություն։ Ռազմական դրությունն ունի իր կանոնները ոչ միայն՝ ռազմական, այլև՝ տնտեսական ու ֆինանսական ոլորտներում։ Պետությունը հարկադրված է կենտրոնացնել ունեցած տնտեսական ու ֆինանսական հնարավորությունները՝ թշնամուն դիմակայելու և երկրի անվտանգությանն ու ինքնիշխանությանը սպառնացող վտանգները չեզոքացնելու համար։
Արցախի Պաշտպանության նախարարությունը հայտնում է ևս 22 զոհված զինծառայողի մասին․ հայտնի են նրանց անունները։ Ադրբեջանական ագրեսիան հետ մղելու ընթացքում նահատակված զինծառայողներն են՝
Արցախի ԱԳ նախարար Մասիս Մայիլյանի ասուլիսը՝ ՈՒՂԻՂ:
