Տավուշի ուղղությամբ ադրբեջանական զինուժի կողմից կիրառվել են հրետանային միջոցներ, ականանետեր, տանկեր:
«Եթե փորձում են մեզ հետ ուժի լեզվով խոսել, սահմանին իրավիճակը լարել, ապա հարվածը պետք է լինի հուժկու, հակառակորդն այնքան ավելի շատ պետք է տուժի, որ հրաժարվի այդ լեզվից: Ըստ էության, հիմա մենք այդ իրավիճակն ունենք, փառք ու պատիվ մեր զինվորականներին»,- 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում ասաց ռազմական փորձագետ Դավիթ Ջամալյանը՝ անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող լարված իրավիճակին:
Երեկ տեղի ունեցած ակցիան ոչ թե երկրի ներսում ապակայունություն հրահրելու միտում ուներ, այլ ուղղված էր արտակարգ դրության երկարաձգման դեմ, և որևէ բան տեղի չէր ունենա, եթե արհեստական լարվածություն ոստիկանությունը չմտցներ այդ ամենում։ Այսօր 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում ասաց «Ադեկվադ» միաբանության համահիմնադիր Կոնստանտին Տեր-Նակալյանը։
Արդեն երկու օր է՝ ադրբեջանական կողմը հրետակոծում է Տավուշի մարզի հայկական դիրքերը։ Այսօր առավոտյան էլ հակառակորդը հարվածային ԱԹՍ-ով թիրախավորել էր Բերդի քաղաքացիական ենթակառուցվածքները։
«Լարվածությունը հայ-ադրբեջանական սահմանին այս պահին վտանգավոր ընթացք ունի»,- այս մասին 168․am-ի հետ զրույցում ասաց Մոսկվայի Քաղաքական և ռազմական վերլուծությունների կենտրոնի փոխտնօրեն, ռազմական վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինը՝ անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական սահմանին բռնկված ռազմական դիմակայությանը։
Ադրբեջանի գործողություններում, մեծ առումով, առանձնահատուկ բան չկա, նրանք բազմիցս առիթ ունեցել են ապացուցելու, որ, երբ ցավոտ հարվածներ են ստանում հայկական ԶՈՒ-ի կողմից, դիմում են խաղաղ բնակավայրերի բնակչությանը «նեղացնելու» տակտիկային՝ հարվածներ հասցնելով խաղաղ բնակչությանը. 168.am-ի հետ զրույցում ասաց «Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ Վիտալի Մանգասարյանը:
Հայ-ադրբեջանական պետական սահմանագոտու հյուսիսարևելյան հատվածում հակառակորդի արձակած կրակից մահացու վիրավորում են ստացել ժամկետային զինծառայողներ, կրտսեր սերժանտ Սմբատ Գևորգի Գաբրելյանը և կրտսեր սերժանտ Գրիշա Վահանի Մաթևոսյանը:
Մեզ հետ զրույցում թուրք քաղաքական վերլուծաբան Ջենգիզ Աքթարն ասաց, որ հայտարարություններով Ադրբեջանին աջակցություն հայտնելը քաղաքական մի երևույթ է, իսկ ռազմական գործողություններին միջամտելը և Ադրբեջանին աջակցելը՝ մեկ այլ, ինչը Թուրքիայում շատերն են հասկանում, որ չափազանց վտանգավոր ու անհեռանկար որոշում կլինի Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության համար, էլ ավելի մեծ խնդիրներ ստեղծելով Թուրքիայի համար, քան հիմա։
«Այդ ընդհանուր ֆրազները, որոնք այնքան սովորական են դարձել, որ արդեն ուշադրություն էլ չենք դարձնում, նշանակում է, որ միջազգային հանրությունը չի հանդուրժի, որ իրավիճակը թեժանա։ Սակայն այստեղ հարց է, թե որքանով Ալիևը կլսի կամ կհետևի այդ խորհրդին՝ չեմ կարող ասել, քանի որ չեմ պատկերացնում նրա զայրույթի մակարդակը՝ հաշվի առնելով, որ նա շատ բարձրաստիճան սպա է կորցրել ժամեր առաջ»,- 168.am-ի հետ զրույցում նշեց փորձագետը։
«Իրենց գործի գիտակն էին, շատ պատասխանատու սպաներ և մարդիկ: Երկուսն էլ զինվորների կողմից շատ սիրված և հարգված էին, և երկուսն էլ պատրաստակամ՝ իրենց առջև դրված ցանկացած խնդիր լուծելու: Ցավոք, լավ սպաները զոհվեցին, հակառակորդի արկը նրանց էլ հասավ: Էլբակյան Սոսն ավելի համբերատար, հանգիստ անձնավորություն էր, ընկերասեր, քչախոս, իսկ Գարուշը հակառակը՝ ասող-խոսող, ուրախ, զվարթ: Երկուսն էլ յուրահատուկ անձնավորություն էին, այսպես ասենք՝ չարքաշ սպաներ, խրամատի միջից դուրս չեկող»,- հիշեց պահեստազորի գնդապետը:
Հայ-ադրբեջանական պետական սահմանագոտու հյուսիսարևելյան հատվածում հակառակորդի արձակած կրակից մահացու վիրավորում են ստացել զինծառայողներ մայոր Գարուշ Վեմիրի Համբարձումյանը և կապիտան Սոս Փայլակի Էլբակյանը:
Ադրբեջանի կառավարությունը, ելնելով երկրի ներքին վիճակից և դրանից հասարակության ուշադրությունը շեղելու նպատակով՝ դիմում է սադրանքների, անգամ՝ կորուստների գնով, ինչը նրանց մշտական գործելաոճն է:
ՀՀ ՊՆ խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը տեսանյութ է տարածել՝ գրելով․ «ՀՀ ԶՈՒ ստորաբաժանումները ոչնչացնում են Տավուշի սահմանամերձ բնակավայրերը հրետակոծած ադրբեջանական հենակետերը։
Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 339 նոր դեպք, ապաքինվել է ևս 864 մարդ:
«Մոտավորապես 30 րոպե առաջ թշնամին 3 արկ է բաց թողել քաղաքի վրա, սակայն որևէ վնաս չենք կրել, մարդկային կորուստ ևս չունենք։ Ամենակարևորն այս պահին որևէ պանիկա չկա, մարդիկ իրենց առօրյա գործերին են»,- այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Տավուշի մարզի Բերդ համայնքի ղեկավար Հարություն Մանուչարյանը։
«Ռուսաստանին հոգնեցրել է ռուսական խաղաքարտի շահարկումը Հայաստանում և Ադրբեջանում»,- այս մասին 168․am-ի հետ զրույցում ասաց ռուս քաղաքագետ Ստանիսլավ Տարասովը՝ անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական սահմանի վրա վերջին ժամերին բռնկված լարվածությանը։
Հիմա ձեր տաղավարում, որ ասում եմ՝ սխալ եմ արել, դա ընդունել չէ՞, այլ ոչ թե փակվում եմ ու ասում՝ այս ինչ եմ արել: Ես այնտեղ եմ եղել, լսել եմ ամեն բառ, բայց հիմա համաձայն չեմ ձեր հետ: Այնպես չէ, որ այնտեղ եմ եղել, հիմա պարտավոր եմ ձեր հետ գնալ մինչև խոր ծերություն: Ես սխալներ եմ տեսնում և պարտավոր եմ բարձրաձայնել, որովհետև ձեր իշխանությունը ինձ ասաց՝ քայլ արա, ու ես պահանջատեր եմ: Մարդկանց ոգևորել եք, հորդորել եք, որ գան հրապարակ, ձեր կողքին լինեն, ձեզ վստահեն, իսկ ամենամեծ բանը վստահությունը չարաշահելն է: Դուք հիմա իրավունք չունեք ոչ մեկի բերանը փակել:
Վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում հակառակորդի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը պարբերաբար հանդես է գալիս ուժի սպառնալիքով՝ անթաքույց վկայակոչելով իր, այսպես ասած, իրավունքը սեփական տարածքային ամբողջականությունը վերականգնելու, թեև մինչ այդ բազմից եռանախագահների կողմից հնչել է՝ այս հակամարտությունն ուժային լուծում չունի։ Ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ հակամարտության 3 կողմերից մեկը երկուսին սպառնում է ուժի կիրառմամբ։
Վերջերս 168․am կայքը հրապարակեց «Գազպրոմն ու Հայաստանը։ Միֆերից դեպի իրականություն» վերտառությամբ ուսումնասիրությունը, որը լայն ընկալում ստացավ հասարակության շրջանում, քանի որ հստակորեն պարզաբանում մտցրեց մի շարք հետաքրքրական հարցերի շուրջ։ Դրանից զատ, ուսումնասիրությունը նաև փաստական ապացույց էր բազմաթիվ նախկին ընդդիմադիր և ներկա իշխանական գործիչների համար, որոնք հաճախ օգտվելով այն առիթից, որ հայ-ռուսական գազային համաձայնությունները հաճախ լինելով ստրատեգիական բովանդակության, լայնորեն չեն լուսաբանվել, օգտագործում են իրավիճակն իրենց օգտին մանիպուլյացնելու համար։
Երեկվանից Տավուշի մարզի ուղղությամբ Ադրբեջանը հերթական սադրիչ գործողություններն է սկսել, և եթե երեկ դրանք հայկական դիրքերի ուղղությամբ էին, ապա այսօր՝ նաև խաղաղ բնակավայրերի: Մեր թշնամին չի փոխվել. թուրք-ադրբեջանական տանդեմը շարունակելու է գործել այնպես, ինչպես գործել է: Ադրբեջանի ղեկավարությունը բազմիցս ապացուցել է, որ իր զինվորն իր համար որևէ արժեք չունի, բայց մեր երկրի ղեկավարությունը շարունակում է հավատալ, որ ադրբեջանցի մայրերի արցունքները կարող են հալեցնել Ադրբեջանի «սառցե թագավորի» կամ, ավելի ճիշտ՝ «սառցե թագուհու սիրտը»:
«Կարծում եմ՝ Աննա Հակոբյանի կոչն ավելի շատ ուղղված է միջազգային լսարանին, իսկ Մեհրիբան Ալիևայի արձագանքը՝ ներքին»,- ադրբեջանագետ Անժելա Էլիբեգովայի կարծիքով՝ Հայաստանի վարչապետի և Ադրբեջանի նախագահի տիկնանց կոչերի ազդեցության մասին կարելի է խոսել միայն արդյունքի դեպքում: Նշենք, որ Աննա Հակոբյանը՝ խաղաղասիրական, իսկ Մեհրիբան Ալիևան, հակառակը՝ ռազմական կոչեր https://168.am/2020/07/13/1334793.html էր հնչեցրել:
Մինչև վերջերս ՌԴ տարածքում որևէ հարց չի առաջացել՝ կապված Հայաստանում գրանցված համարանիշերով ավտոմեքենաներ վարելու հետ, սակայն վերջին շրջանում հարցեր են ուղղում և՛ մաքսային մարմինները, և՛ Պետավտոտեսչությունը. գրում է zr.ru-ն՝ հավելելով, որ կարելի է ենթադրել, որ խնդիրն առաջացել է ոչ միայն սահմանին մաքսատուրքերը չվճարելու, այլև ճանապարհային տեսախցիկների կողմից խախտման արձանագրման դեպքում նման ավտոմեքենաների սեփականատերերի անպատժելիության պատճառով: Այժմ ավտոմեքենաները սկսել են կալանել: Կուրգան քաղաքում արդեն կալանվել է 4 ավտոմեքենա: Նման գործողություններ են իրականացվում նաև Ուրալում, Խանտի-Մանսիյսկում, Կուրգանում, Տյումենում, Նիժնեվարտովսկում, Չելյաբինսկում:
Այսօր Հայաստանի վարչապետի տիկին Աննա Հակոբյանը և Ադրբեջանի նախագահի կին, երկրի առաջին փոխնախագահ Իլհամ Ալիևան հանդես եկան կոչերով՝ կապված երեկվանից հայ-ադրբեջանական սահմանի ռազմական լարված դրության հետ:
Մենք հավատալով ՀՀ ՊՆ տարածած լրատվությանը՝ գալիս ենք այն եզրակացության, որ Ադրբեջանի զինված ուժերը հերթական սադրանքն են կազմակերպել, այս անգամ՝ ոչ թե Արցախի տարածքում, այլ՝ Հայաստանի: Ադրբեջանի համար վաղուց արդեն այդ սադրանքների կազմակերպումը միևնույն է՝ թե՛ Արցախի, թե՛ ՀՀ տարածքում: ՀՀ զինված ուժերն արժանի հակահարված են տվել, իրավիճակը, ըստ տեղեկությունների, վերահսկելի է: Ի
Այս ամենը հիշեցնում է 2016 թվականի իրադարձությունները և հանդիսանում է դրանց ուղիղ շարունակությունը։ Խնդիրը մի կողմից՝ այն է, որ չորս տարի անց Ադրբեջանն այդպես էլ չտեսավ «հետպատերազմյան» բանակցությունների արդյունքները, մյուս կողմից՝ Ղարաբաղի վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանի թեզերի շարքը պարբերաբար տագնապեցնում էր Ադրբեջանին՝ նրան պատերազմի հրահրելով։ Ի դեպ, չափազանց կարևոր է շեշտել, որ պետք է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի դերակատարության գնահատում իրականացնել, նրանք այդպես էլ չկարողացան տալ հստակ պատասխան այն հարցին, թե ով է 2016 թվականի ապրիլի ագրեսիայի հեղինակը։ Հենց այդ պատճառով նրանցից պատասխան չկա նաև այսօր այդ առանցքային հարցին, էլ չասենք իրադարձություններին օպերատիվ արձագանքի բացակայության մասին։ Ֆորմալ ձևակերպումներն այստեղ արդեն պետք չեն։
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Հովհաննես Իգիթյանի խոսքով՝ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելը պետք է դիտարկել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի հայտարարությունների համատեքստում, քանի որ դրանք արդեն ավելի անհանդուրժողական են:
ՀՀ ՊՆ մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը 168.am-ին հայտնեց, որ բացի Տավուշի սահմանային հատվածում մարտական ծառայություն իրականացնող երկուսի ոստիկանից, որոնք պահակակետի տնակի մոտակայքում թեթև մարմնական վնասվածքներ էին ստացել, վիրավորվել է ՀՀ ԶՈւ երեք զինծառայող:
ՊՆ խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Ադրբեջանի կողմից իրավիճակը սահմանին պարբերաբար սրվում է, այս պահի դրությամբ հրետակոծություններն ու հարվածային ԱԹՍ-ի կիրառման պարբերականությունը նվազել է։ ՀՀ ԶՈւ ամբողջությամբ վերահսկում են իրավիճակը։ Հայկական կողմը կորուստներ չունի»։
Ի աջակցություն ՎԵՏՕ հասարակական-քաղաքական շարժման ղեկավար Նարեկ Մալյանի՝ Ոստիկանության Արտաշատի բաժանմունք է այցելել նաև ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը:
Այսօր գլխավոր մարտահրավերը շարունակում է մնալ այն հարցը, թե արդյո՞ք տեղային այս գործողությունները կվերաճեն լայնամասշտաբի ռազմական գործողությունների: Դրա համար նախ պետք է հասկանալ, թե ինչ խնդիր է ուզում լուծել Ադրբեջանը, և ինչ ազդեցություն կունենան նրա կորուստները հանրության վրա: Հասարակական հնչեղության առումով, տպավորություն ունեմ, որ Ադրբեջանում տարբեր կարգի հայտարարություններով և ակցիաներով իշխանությանը մղում են ակտիվության պահպանման, որի պայմաններում լոկալ մարտերը կարող են վերաճել առավել մասշտաբային գործողությունների:
