#քահանա

Յիսուս ըսել կ՚ուզէ, թէ ով որ մարդոց կողմէ փառք ստանալու համար է որ ողորմութիւն կ՚ընէ, եւ ընելէ ետք՝ կը ստանայ փառք ու պատիւ, ալ իրեն տրուելիք ուրիշ վարձատրութիւն չի մնար։ Աստուած չի փառաւորեր մէկը որ մարդոց կողմէ տրուած փառքը աւելի՛ կը նախընտրէ, քան՝ Աստուծմէ տրուած փառքը (Յհ 12.43)։

Օրերս ԱԺ-ում Թագուհի Թովմասյանը հայտարարել էր, որ Իզմիրլյան ԲԿ-ում գտնվող Միքայել սրբազանին թույլ չեն տալիս մասնակցել Պատարագի։ Այնուհետև մամուլը գրեց, որ «Իզմիրլյան բժշկական կենտրոնում ԲԿ-ի հոգևոր սպասավորի կողմից մատուցելիք Սուրբ Պատարագի ընթաքում չեն թույլատրել Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանին ստանալ Սուրբ Հաղորդություն»։

Տպավորություն է, որ տՏարբեր շրջանակների կողմից «տիրադավ» մականունը ստացած եպիսկոպոսները ֆինանսական բուրգերին հատուկ տեխնոլոգիաներով վերջին ամիսներին փորձում են իրենց կողմը գրավել նորանոր անձանց։

Խորհրդային ժամանակաշրջանում՝ հատկապես 1920-1930-ական թվականներին, պետական գաղափարախոսության առանցքային ուղղություններից մեկը հակակրոնական քարոզչությունն էր, որի նպատակն էր աստիճանաբար թուլացնել քրիստոնեության և եկեղեցու հոգևոր ու հասարակական ազդեցությունը։

Երեկ Գյումրու Սուրբ Հակոբ Մծբնեցի եկեղեցու քահանա տեր Ռուբենն ասել էր, որ ԱԱԾ-ականները գնացել են իր մոտ և ասել, որ Վեհափառ հայրապետի անունը առաջիկա կիրակի օրը մատուցվող պատարագի ժամանակ զեղչի, այդ պատարագին մասնակցելու է նաև Նիկոլ Փաշինյանը։

Նրա պատմությունը նաև նախազգուշացում է բոլոր ժամանակներում, որ ազգային գոյապայքարի մեջ յուրաքանչյուր անհատ կարող է վճռական դեր ունենալ ողջ ժողովրդի ճակատագրի համար։ Իսկ պատմությունն ուրացողներին երբեք չի մոռանում:

Թէեւ հաստատեցինք որ տասներկուքը “աշակերտներ” էին, դարձան առաքեալներ, բայց ուշադիր քննութիւն մը Նոր Կտակարանի էջերուն, ցոյց կու տայ, որ տասներկու աշակերտները չդադրեցան “աշակերտներ” ըլլալէ երբ անոնց տրուեցաւ “առաքեալ” անունը, չդադրեցան հետեւող ըլլալէ երբ անոնց տրուեցաւ առաջնորդողի հանգամանք։ Անոնք մինչեւ իրենց կեանքին վերջին շունչը մնացին աշակերտ Քրիստոսի։ Մի՛այն Քրիստոս ունի յաւիտենական կեանք տուող խօսքեր, կը հաստատէ Պետրոս առաքեալ, ուստի, անոնք միշտ սորվելիք ունէին Քրիստոսէ։

«Դասեր» հաղորդաշարում երաժիշտ, դիրիժոր Վահե Բեգոյանն անդրադառնալով Հովհաննավանքում կարգալույծ նախկին քահանա Ստեփան Ասատրյանի կողմից կեղծ պատարագ իրականացնելու հանգամանքին՝ նկատեց՝ մենք տեսնում ենք աղանդի գոյանալը, երբ գրավում, զավթում են մի եկեղեցի ու սկսում այնտեղ գործունեություն ծավալել:

Հովհաննավանքում նախկին քահանա Տեր Արամի, այսօր արդեն՝ կարգալույծ արված, աշխարհիկ Ստեփան Ասատրյանի դրսևորած երեկվա սանձարձակ վարքի մասին շատ ասելիք չկա: Ամեն ինչ տեղի է ունեցել ուղիղ եթերում: Ուղիղ եթերում էլ երեկ տեսանք՝ ինչպես զույգը հրաժարվեց կարգալույծ արվածի պսակի արարողությունից, երբ տեղեկացավ, որ նա արդեն ոչ թե Տեր Արամ է, այլ Ստեփան Ասատրյան:

«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը  Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Եկեղեցական հայեցակարգային բաժնի տնօրեն Հոգեշնորհ Տ. Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանն է։

1928թ. փետրվարին Խորհրդային Հայաստանում պաշտոնապես հիմնադրվում է Հայկական «Անաստվածների միությունը»: Ստեղծվում է նաև «Անաստված» պաշտոնական ամսագիրը, որը տպագրվում է մինչև 1935 թվականը:

Հովհանավանքում նախօրեին միջադեպ է եղել․ ըստ մեզ հասած տեղեկությունների՝ եկեղեցում ժամանակավոր ծառայության եկած Տեր Մանուկ քահանա Զեյնալյանի մուտքը ոստիկանական զորքերով է եղել, ասում են՝ Մայր Աթոռի դեմ ըմբոստացած Տեր Արամի նախաձեռնությամբ։

Այն երդումն է, որով Աստծուն վկա և վրեժխնդիր ենք կոչում, եթե սուտ լինի մեր հավաստումը, մեր խոստումը, կամ եթե մեր խոստմանը հավատարիմ չմնանք:

Երդման սահմանումն այս է. «Վկայություն, այսինքն՝ վկայակոչումն Աստվածային անվան, որով ցույց է տրվում հավատարմություն կամ հաստատվում է խոստումը»:

Քահանան այցելում է մարդուն, որպեսզի նա իր նեղության մեջ հավատարիմ մնա Տիրոջը, չսասանվի, չկորցնի հավատը: Խորհրդի նպատակն է հորդորել հիվանդին՝ գիտակցել մեղքերը, զղջալ, խոստովանել ու դառնալ դեպի Տերը, լցվել հավատքով, հույսով ու սիրով, զորանալ քահանայի աղոթքով ու օրհնությամբ, հոգեպես նորոգվել, ամրանալ, լուսավորվել:

«Իրենց ուզածը Հայ եկեղեցին է՝ առանց հոգևորականության ուժի։ Հայ եկեղեցին փորձում են զրկել իր նվիրապետությունից։ Ասում են՝ մի քանի հոգու՝ մի քանի հոգևորականների դեմ է, սակայն այդպես չէ։ Հայ հոգևոր միջին դասն առավել պահանջատեր է»,- ասաց Հայր Ռուբենն ու որպես օրինակ՝ բերեց Նիժնի Նովգորոդի թեմի քահանա Հայր Սեբեոսին, ով ուղղակի հրաժարվել էր կատարել այն մկրտության ծեսը, որում որպես քավոր՝ պիտի հանդես գար ՔՊ-ական հայհոյախոս պատգամավոր Նարեկ Գրիգորյանը։

Եթե նրա կապան կարկատած է, ասում են, որ նա փնթի է: Եթե նոր ու գեղեցիկ է, մտածում են՝ իսկ ի՞նչ գումարով է գնել:

Ինչո՞ւ էր Աստված իսրայելցիների համար երկնքից իջեցրած մանանան առավոտից առավոտ հավաքել տալիս:

Երկինքն ու երկիրը և դրանցում եղած բոլոր արարածները, որոնց Աստված Իր ամենազոր և անսահման մեծ կարողությամբ ոչնչից գոյացրեց:

Արդ սրա վերաբերյալ՝ կամ արքայությունը պիտի ընդունել, կամ մարդուն մարդկությունից դուրս դիտարկել. և արքայությունը ընդունելուդ պես, իհարկե, պարտավոր ես Աստծո հրամանին հնազանդվել և ով որ չի հնազանդվում հիմարի աստիճանին է իջնում, քանզի օգուտն ու վնասը չզանազանելը հիմարություն է:

Աշխարհը ժամանակի մեջ չի ստեղծվել, այլ ժամանակը ստեղծվել է աշխարհի արարչագործությունից: Արդ հայտնի է, որ աշխարհը ժամանակի սկզբին ստեղծվեց, քանզի ժամանակը արարածներին հատուկ լինելով՝ նրանց փոփոխումն է չափում, և այս չափը արևի շրջապտույտից է առաջանում, ինչպես՝ օրը, ամիսը, տարին:

Պատարագիչ քահանայի գոտուց կախվում է նաև սրբիչը, որը քահանայի զգեստավորման կանոնի մեջ կոչվում է նաև թաշկինակ: Զգեստի այս մասը օգտագործվում է Սբ. Պատարագի այն հատվածներին, երբ քահանան մինչ խորան բարձրանալը, լվանում է իր ձեռքերը և այդ սրբիչով սրբում այն:

Բոլոր ննջեցյալները կարոտ են քահանայական աղոթքի և պաշտամունքի: Բացի աղոթելուց, ննջեցյալների համար նաև նրանց հիշատակի համար ողորմություն ենք անում. «Քանզի ողորմությունը բարձրագլուխ պարծենում է դատաստանի դիմաց» (Հակոբոս 2:13):

Դրոշ­մը պար­զա­պես Ս. Հո­գու որ­դեգ­րու­թյան կնիքն է և հավա­տա­ցյալի հո­գե­գա­լուս­տը, ուստիև դրոշ­մել բա­ռի տեղ սո­վո­րա­բար գործ է ած­վում «կնքել», ինչ­պես հիշ­վում է նաև ա­ռա­քյալի խոս­քե­րի մեջ: Ս. Հո­գու ներ­գոր­ծու­թյունը կամ դրոշ­մի ս. խոր­հուր­դը գե­ղեց­կա­պես նմա­նեց­րած է հրո հատկու­թյան, ո­րով տար­բեր­վում է Քրիս­տո­սի մկրտու­թյունը ա­պաշ­խա­րա­կան մկրտու­թյունից[1]: Հու­րը առ­հա­սա­րակ մաք­րող ու փոր­ձող է, ըստ ո­րում, այ­րում է ժան­գը և մաք­րում, իսկ ե­թե այ­րվո­ղի մեջ որևիցե իս­կու­թյուն կամ զտու­թյուն չկա, ոչն­չաց­նում է և նո­րան[2]: Հե­տևա­բար Ս. Հո­գու ներ­գոր­ծու­թյան այդ հա­մե­մա­տու­թյունը շատ ար­տա­հայտիչ է:

Աղանդը եկեղեցուց տարբերվում է նրանով, որ Աստվածաշնչից դուրս է բերում առանձին գաղափար, կտրում կոնտեքստից և իրենց համար այն դարձնում հավատքի առկայության խորհրդանիշ և դրա շուրջ իր քաղաքականությունը կառուցելու հետևանքով սկսում տարբերվել Եկեղեցուց ու այլ աղանդներից:

Մի աղջիկ քահանային խնդրեց գնալ և աղոթել իր անկողնային հիվանդ հոր առողջության համար: Սենյակ մտնելով, քահանան մահճակալի մոտ դրված աթոռ նկատեց ու կարծեց, որ պատրաստվել են իր գալուն:

Մի տատիկ գնում է քահանայի մոտ ու հարցնում.

Հանգստյան ժամերգությունը օրվա վերջին ժամերգությունն է, որով եզրափակվում է օրը, և ավարտվում են պաշտամունքային ժամերը: Այս ժամի աղոթքն ուղղում ենք Հայր Աստծուն, որ Իր Միածնի պահպանողական Աջով պահպանի մեզ խավարային գիշերվա մեջ: Ժամերգությունը կատարվում է գիշերը քնից առաջ, ուստի և կոչվում է Հանգստյան: Կոչվում է նաև Եկեսցէ, որովհետև սկսվում է Եկեսցէ սաղմոսով:

Քահանան ընթրում էր մի հավատացյալ ընտանիքում: Ընթրիքից հետո, երբ նա հեռացավ, կինն ամուսնուն ասաց. – Կարծում եմ նա մեր ոսկե գդալը գողացավ: Մի ամբողջ տարի այդ միտքը նրան հանգիստ չտվեց: Մեկ տարի անց քահանան կրկին հյուրընկալվեց այդ տանը, և կինը չհամբերելով՝ հարցրեց նրան. – Դո՞ւք եք գողացել մեր ոսկե գդալը: Քահանան պատասխանեց. – Ոչ, ես […]

Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցին հավատարիմ սրբազան ավանդությանը՝ ամեն տարի նոյեմբերի 21-ին տոնում է Սուրբ Մարիամ Աստվածածնին տաճարին ընծայելու տոնը: Ամենագովելի Սուրբ Կույս Մարիամ Աստվածածինը սերում է քահանաների ու թագավորների տոհմից, որովհետև Նա, Ով նրանից պիտի ծնվեր, Քահանա է ու Թագավոր: