Հայոց ցեղասպանության տարիներին և դրան հաջորդած ծանր ժամանակաշրջանում, հասարակական կազմակերպությունների կողքին, նշանակալի դեր է կատարել նաև Հայ եկեղեցին՝ ձեռք մեկնելով բազմահազար գաղթականներին: Գաղթականների մեծ մասի առաջին կանգառը եղավ Սուրբ Էջմիածինը և Արևելյան Հայաստանում Հայոց ցեղասպանության առաջին հարվածն իր վրա ընդունեց հենց Մայր Աթոռը:
