Վերահսկվող ներկայացում. Նիկոլ Փաշինյանի և Աննա Հակոբյանի նախընտրական «բաժանումը» անձնական կյանքի իրադարձություն չէ. Ալեքսանդր Հարությունյան

Ալեքսանդր Հարությունյանը Ֆեյսբուքի իր էջում գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանի և Աննա Հակոբյանի նախընտրական «բաժանումը» անձնական կյանքի իրադարձություն չէ։ Դա նարատիվի ինժեներիա է։
Այս մեթոդը վաղուց հայտնի է։ Վլադիմիր Պուտինը պաշտոնապես ձևակերպեց իր ամուսնալուծությունը այն պահին, երբ իր կերպարի մասով ամբողջական վերահսկողությունը դարձել էր իշխանության պահպանման կարևոր գործիք։ Սարկոզին իր քաղաքական վերելքի ընթացքում վերակառուցեց իր հանրային կերպարը՝ անձնական կյանքը դարձնելով կառավարվող քաղաքական գործիք։ Օլանդը կտրուկ վերասահմանեց իր շուրջ առկա իրականությունը՝ չեզոքացնելով քաղաքականորեն վնասակար նարատիվները։ Սրանք հուզական որոշումներ չէին։

Սրանք կառուցվածքային որոշումներ էին, ընդունված իշխանությունը պահպանելու նպատակով։
Այսպես է գործում հասուն մանիպուլյատիվ իշխանությունը։ Այն ոչ թե արձագանքում, այլ սցենար է գրում։
Փաշինյանի ամբողջ քաղաքական գոյությունը կառուցված է նարատիվների անընդհատ արտադրության վրա՝ հեղափոխական փրկիչ, ժողովրդի մարմնավորում, ժողովրդավարության պաշտպան, դավադրությունների զոհ, կայունության ու խաղաղության միակ երաշխավոր։ Ամեն նարատիվ հայտնվում է այն պահին, երբ նախորդը սպառում է իրեն։ Ոչ մեկը սրանցից մշտական չէ։ Ոչ մեկը իրական չէ։ Բոլորը ֆունկցիոնալ են։

Ժողովրդավար առաջնորդը ուժեղացնում է ինստիտուտները, որպեսզի իր անձնական նշանակությունը նվազի։ Մանիպուլյատիվ առաջնորդը թուլացնում է ինստիտուտները, որպեսզի իր անձնական նարատիվը դառնա լեգիտիմության միակ աղբյուրը։ Պետությունը դառնում է երկրորդական։ Առաջնորդը՝ կենտրոնական։ Իրականությունը՝ փոփոխելի։

Պահը պատահական չէ ընտրված։ Նարատիվի փոփոխությունը տեղի է ունենում այն պահին, երբ լեգիտիմությունը քայքայվում է, վստահությունը՝ նվազում, հիասթափությունը՝ խորանում։ Անձնական դրաման դառնում է գործիք՝ հասարակության մոտ քաղաքական վերաիմաստավոդումը ընդհատելու և այն հուզական սպառմամբ փոխարինելու համար։ Այն նախատեսված չէ երկրի խնդիրները լուծելու համար։ Այն նախատեսված է իշխանությունը պահպանելու համար։

Բայց այս համակարգը գոյատևում է, որովհետև իրական հակառակորդ չունի։
Հայաստանում չկա իրական ընդդիմություն։ Կա քաղաքական մակաբուծային դաս, որը իմիտացնում է դիմադրություն՝ երբեք այն չիրականացնելով։ Նրանք հայտարարություններ են անում, աղմուկ են ստեղծում, կազմակերպում են խորհրդանշական գործողություններ և երբեք չեն ստեղծում համակարգային սպառնալիք։ Այլ կերպ ասած՝ մեծ աղմուկ և զրո ՕԳԳ։

Նրանք չեն քանդում նարատիվը։ Նրանք իրենց տեղն են գտնում ու գոյատևում են դրա ներսում։ Նրանք օգտվում են դրանից։ Նրանց քաղաքական գոյությունը կախված է իրենց իսկ ձախողման շարունակականությունից։

Սա է իրական հավասարակշռությունը․ մեկը արտադրում է իրականություն, մյուսը՝ մոնետիզացնում անզորությունը։

Փաշինյանին այլևս պետք չէ պաշտպանել ժողովրդավարությունը, որովհետև ժողովրդավարությունը այլևս նրան չի սահմանափակում։ Նրան պետք չէ համոզել ընդդիմությանը, որովհետև ընդդիմությունը սպառնալիք չէ։ Նրան պետք չէ լուծել ազգային խնդիրներ, որովհետև քաղաքական գոյատևումը կտրվել է ազգային արդյունքներից։ Նրան պետք է միայն պահպանել նարատիվի վերահսկողությունը մի համակարգում, որտեղ ընկալումը փոխարինել է հաշվետվողականությանը։

Սա այլևս ժողովրդավարություն չէ։ Սա նարատիվային ավտորիտարիզմ է՝ պահպանվող կառավարվող ներկայացմամբ և կառուցվածքայնորեն համակերպված ու գոհունակ ընդդիմությամբ։
Հայաստանը չի կառավարվում ինստիտուտներով։ Այն կառավարվում է պատրանքով»։

Տեսանյութեր

Լրահոս