Լույս է տեսել Կարեն Բալյանի «Ֆենիքս Դարբինյան. քաղաքին ուրախություն պարգևած ճարտարապետը» մենագրությունը
«Հասրաթյան-Մինասյան» հիմնադրամի նախաձեռնությամբ և աջակցությամբ Newmag-ը հրատարակել է Կարեն Բալյանի «Ֆենիքս Դարբինյան. Քաղաքին ուրախություն պարգևած ճարտարապետը» մենագրությունը։ Այս գրքով մեկնարկում է «Հասրաթյան» մատենաշարը։
Հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Հրաչ Քեշիշյանը խոսելով հիմնադրամի մասին՝ ասաց, որ նպատակն է վերաիմաստավորել 20-րդ դարի մեր պատմությունը, լույս սփռել քիչ հայտնի էջերին, արժևորել ժառանգությունը, խրախուսել հայկական մշակույթն ու ստեղծարար միտքը։
«Հիմանդրամի գործունեությունը բաղկացած է երկու ուղղությունից և «Մինասյան» բաժինը զբաղվում է պատմության վերաիմաստավորմամբ և քաղաքական մտքի այլընտրանքային հետազոտություններով։ Իսկ «Հասրաթյան» բաժինը պայմաններ է ստեղծում արվեստի և մշակույթի նոր, թեմատիկ գործերն ու համարձակ նախաձեռնությունները կյանքի կոչելու համար։ «Հասրաթյան» մատենաշարի նպատակն է՝ ուսումնասիրել հայկական ճարտարապետական և գեղանկարչական ժառանգությունը նոր լույսի ներքո։ Կարեն Բալյանի «Ֆենիքս Դարբինյան. Քաղաքին ուրախություն պարգևած ճարտարապետը» մենագրությունով էլ մեկնարկում ենք «Հասրաթյան» մատենաշարը մատենաշարը»,-մանրամասնեց Հրաչ Քեշիշյանը։
Շարունակելով նրա խոսքը՝ գրքի հեղինակ Կարեն Բալյանը նշեց․«Գործ ունենք մի ճարտարապետի հետ, ով առանձնանում էր իր համեստությամբ։ Ընդհանրապես շատ հետաքրքիր նախագիծ է Սայաթ-Նովա փողոցը։ Փողոցը ճարտարապետ չունի, հեղինակ, բայց գրքի համար աշխատելիս ես հասկացա, որ վերջ ի վերջո ճարտարապետը Ֆենիքս Դարբինյանն է եղել։ Սկզբից մինչև վերջ կա նրա ձեռքը»։
Ուղիղ 50 տարի առաջ Երևանի հենց սրտում հայտնվեց «Անի» հյուրանոցը։ Խրուշչովյան ձնհալի ու 1960-ականների ազգային զարթոնքի շնորհիվ ծնվեց հայկական ճարտարապետության ավանգարդը:
Հեղինակային խմբի դեկավարը Ֆենիքս Դարբինյանն էր։
Ֆենիքս Դարբինյանը (1924-1996) հայկական մոդեռնիզմի կարևոր դերակատարներից է: Նրա նախագծերով և քաղաքապետ Գրիգոր Հասրաթյանի նախաձեռնությամբ արդիականացվել է Երևանի կենտրոնը, կառուցվել՝ «Անի» հյուրանոցը, վերակառուցվել Թումանյան և Մոսկովյան փողոցների միջև ընկած հատվածը, Օղակաձև զբոսայգին՝ Մեծ շատրվանով։
Մենագրությունը գրել է մոդեռնիզմի պատմության մասնագետ, պրոֆեսոր Կարեն Բալյանը: Գրքում ճարտարապետության տեսաբանը ներկայացրել է Դարբինյանի բազմաթիվ կառույցներ, բացառիկ նյութեր, ուշագրավ գծագրեր և լուսանկարներ։ Աշխատության մեջ մանրամասն անդրադարձ է կատարվում վաստակաշատ ճարտարապետի ամբողջ ստեղծագործական ժառանգությանը։ Ճարտարապետի անձնական արխիվից մեծաքանակ նյութեր, գծագրեր ու լուսանկարներ տպագրվում են առաջին անգամ։
Մանրամասները՝ տեսանյութում
