Ղազախստանը մտել է զարգացման մի փուլ, երբ փոփոխությունների են ենթարկվում պետության քաղաքական ճարտարապետությունը և նրա ինստիտուտները։ 2026-ը դառնում է այն սահմանագիծը, որից հետո «Նոր Ղազախստան» գաղափարը կգնահատվի նոր Սահմանադրության, նոր խորհրդարանի, վերակառուցվող պետական համակարգի գործունակության տեսանկյունից։
Բռնապետության մի բևեռում եթե բռնություն գործադրող վարչակարգն է, ապա մյուսում ժողովուրդն է, որը վախի կամ հարկադրանքի պայմաններում ենթարկվում է բռնապետին։ Սակայն բռնապետությունը ոչ միշտ է գործում ժողովրդի կամքին հակառակ, այն հաճախ ընթանում է ժողովրդի հույզերի ու տրամադրությունների հունով և դրանց վրա կառուցում առանձին մարդկանց կամ սոցիալական, կրոնական, ազգային որևէ խմբի թիրախավորելու իր ուղեգիծը։
Մի հարց է ինձ հետապնդում՝ ի՞նչ տեղի կունենա, եթե ժողովրդի զգալի մասի թողտվության ու անտարբերության մթնոլորտում վարչախմբին հաջողվի վերահսկողություն հաստատել Հայոց Եկեղեցու ներքին կյանքի վրա։
Ազատական տնտեսության վրա հիմնված հասարակության և պետության առողջ օրգանիզմ սողոսկած կառավարման ավտորիտար-բյուրոկրատական մոդելն իշխանության ուզուրպացման (հանցավոր ճանապարհով յուրացման) հնարավորություն է ստեղծում և օրինաչափորեն հանգեցնում իշխանության նկատմամբ մենաշնորհի հաստատման։
Խորհրդարանական ընտրությունների շեմին կանգնած ՔՊ-ի պարագլուխը փորձում է բացատրել իրեն ուղղված ամենատարածված մեղադրանքին՝ խոսքի և գործի, խոսքի և խոսքի անհամապատասխանությունը։ Մարդիկ նրան անվանում են ստախոս՝ հիշեցնելով 2018-ից առաջ և հետո հնչեցրած բազմաթիվ խոստումներ, որոնք կա՛մ չեն կատարվել, կա՛մ հնչեցրել է նախկինում ասածին հակառակ խոսք։ Պատին դեմ տված ստախոսին թվում է, թե գտել է իրեն արդարացնող բանաձևը՝ աշխարհը փոխվում է, և քաղաքական գործիչն էլ պետք է փոխվի, այլապես կոչնչանա («կարժանանա դինոզավրի ճակատագրին»)։
Հայաստանում հունիսի 7-ին նշանակված խորհրդարանական ընտրությունները սկզբնապես ընկալվում էին՝ որպես դասական մրցակցություն «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության և բազմաբևեռ ու գաղափարապես տարաբնույթ ընդդիմության միջև։
Ըստ ամերիկացի քաղաքագետ Ջին Շարփի (Gene Sharp, 1928-2018թթ.)՝ քաղաքական իշխանության լեգիտիմությունը կախված է ոչ թե բռնությունից, այլ ժողովրդի հնազանդությունից և համաձայնությունից։ Եվ քանի որ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո առաջացած նորանկախ պետություններում ժողովրդի համաձայնության, այսինքն՝ իշխանության լեգիտիմության, հիմնական աղբյուրներից է նաև Ռուսաստանի հետ տնտեսական, ռազմական և մշակութային կապերի ամբողջությունը, ուստի արտաքին գունավոր էքսպանսիայի թիրախը նախևառաջ այդ կապերի ապալեգիտիմացումն է՝ որպես ազգային իշխանությունների խարխլման արդյունավետ գործիք։
Գրեթե 8 տարի ՀՀ վարչապետի աթոռը զբաղեցնողի վարքագիծը սահմանազանցում է այդ պաշտոնի մասին դասական ընկալումները։ Նրա ելույթներում տարեցտարի ցամաքում է վաղեմի, թեկուզ սուղ, ընդհանուր քաղաքական բովանդակությունն ու գերակշռող են դառնում բարոյախոսությունը, պարզունակ աշխարհընկալումը, ինքնանպատակ գեղարվեստական զեղումները։
«Ասել են՝ դու որոշի՛ր, Ադրբեջան, դու էլ համաձայնի՛ր, որ տեղափոխվենք Հայաստանի տարածք: Ի՞նչ պատասխանեց Ադրբեջանը դրան՝ Սումգայիթով: Այն, ինչ Ադրբեջանը այս ՔՊ-ական իշխանության շնորհիվ արեց 2020-21-22թթ., փորձում էր անել 1988թ.: Բայց չկարողացավ անել, որովհետև Հայաստանում ՔՊ-ական իշխանություն չկար: Նույնիսկ կոմունիստները դա թույլ չտվեցին»,- ասաց նա:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը 1992-1998թթ. Հայաստանի խորհրդարանի փոխնախագահ, արտակարգ և լիազոր դեսպան Արա Սահակյանն է։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը 1992-1998թթ. Հայաստանի խորհրդարանի փոխնախագահ, արտակարգ և լիազոր դեսպան Արա Սահակյանն է:
1988-ին սկսված արցախյան շարժումը ԽՍՀՄ ներսում լուծման տարբերակ ուներ, այն կարող էր լուծվել, քանի որ ԽՍՀՄ պատմությունն ուներ օրինակներ, երբ մի հանրապետությունից մյուսին տարածքներ էին հանձնվում։ 1991-ի դեկտեմբերին Արցախի հարցը դարձավ հայ-ադրբեջանական միջազգային հակամարտություն, և արդեն 1992-ին ԵԱՀԿ-ն սկսեց զբաղվել դրանով, բազմաթիվ հանդիպումներ եղան։
