Politico․ «Եվրոպան նյարդայնացած է․ Պուտինի հնարավորությունների պատուհանն արդեն բացվել է»
Politico․ «Եվրոպան նյարդայնացած է․ Պուտինի հնարավորությունների պատուհանն արդեն բացվել է»
Եվրոպական կառավարությունները գնալով ավելի հաճախ են մտավախություն հայտնում, որ Վլադիմիր Պուտինը կարող է ներկայիս պահը համարել Արևմուտքի վճռականությունը փորձելու համար ամենահարմար ժամանակը, գրում է Politico-ն։
Ինչպես նշում են ԵՄ պաշտպանության ոլորտի ներկայացուցիչներն ու քաղաքական գործիչները, առաջիկա մեկ-երկու տարիները կարող են Կրեմլի համար դառնալ «հնարավորությունների պատուհան»՝ ՆԱՏՕ-ի ամրությունը փորձարկելու համար, հատկապես Ուկրաինայում շարունակվող պատերազմի, ԱՄՆ-ում քաղաքական անորոշության և Եվրամիության պաշտպանական ներուժի ամրապնդման դեռևս չավարտված գործընթացի ֆոնին, գրում է Politico-ն։
Միևնույն ժամանակ, մի շարք երկրներ և դաշինքի ղեկավարությունն ինքնին նման մտահոգությունները չափազանցված են համարում։
«Ինչ-որ բան կարող է տեղի ունենալ շատ շուտով․ Ռուսաստանն իսկապես ունի հնարավորությունների պատուհան», — հայտարարել է Եվրոպական խորհրդարանի ֆին պատգամավոր Միկա Աալտոլան, որը անդամակցում է արտաքին գործերի հանձնաժողովին։
Նրա խոսքով՝ գործոնների համադրությունը՝ տրանսատլանտյան կապերի թուլացումը, Եվրոպայում ԱՄՆ դերի անորոշությունը և ԵՄ-ի չավարտված ռազմական վերակառուցումը, Մոսկվայի համար ստեղծում է ճնշում գործադրելու գայթակղիչ պահ։
Այս մտահոգությունների կենտրոնում ՆԱՏՕ-ի հուսալիության և, մասնավորապես, Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի 5-րդ հոդվածի հարցն է, որի համաձայն մեկ դաշնակցի վրա հարձակումը համարվում է հարձակում բոլորի վրա։
Միևնույն ժամանակ, ռազմական վերլուծաբանների մեծամասնությունը և ՆԱՏՕ-ի պաշտոնական ներկայացուցիչները մոտ ապագայում հավանական չեն համարում Ռուսաստանի ուղիղ ներխուժումը դաշինքի որևէ երկիր՝ առաջին հերթին Ուկրաինայում ներգրավված ռուսական բանակի բարձր ծանրաբեռնվածության պատճառով։
Սակայն նրանք զգուշացնում են ավելի «հիբրիդային» սցենարների մասին։ Խոսքը կարող է լինել կետային գործողությունների, կիբերհարձակումների կամ սահմանափակ միջադեպերի մասին, որոնք անորոշություն կստեղծեն՝ արդյոք դա 5-րդ հոդվածի գործողության տակ ընկնող հարձակում էր, թե ոչ։
Աալտոլան ընդգծում է, որ նման գործողությունները կարող են հաշվարկված լինել ՆԱՏՕ-ի ներսում պառակտում առաջացնելու և դաշնակիցների միջև քաղաքական տարաձայնությունները խորացնելու վրա։
Լիտվայի նախկին արտգործնախարար Գաբրիելյուս Լանդսբերգիսը զգուշացնում է, որ Մոսկվան կարող է փորձել «ընդլայնել հակամարտությունը այլ ուղղություններով»՝ միաժամանակ խուսափելով ՆԱՏՕ-ի ամենահզոր երկրների հետ ուղիղ բախումից։
Նրա խոսքով՝ Ռուսաստանի նպատակը ոչ այնքան ռազմական հաղթանակն է, որքան դիվանագիտական ճնշում ստեղծելը և Եվրոպայի կողմից Ուկրաինային ցուցաբերվող աջակցության թուլացումը։
Եվրոպայի համար մտահոգության առանձին աղբյուր է մնում ԱՄՆ քաղաքականությունն ու Դոնալդ Թրամփի դիրքորոշումը։
Նշվում է, որ Վաշինգտոնում հնարավոր ներքաղաքական ճգնաժամերը և ՆԱՏՕ-ի գործերում ԱՄՆ ներգրավվածության հետագա նվազումը կարող են Կրեմլին դրդել ավելի ռիսկային քայլերի։
Այս ֆոնին արդեն հնչում են Եվրոպայում ամերիկյան ռազմական ներկայության կրճատման որոշումներ, այդ թվում՝ Գերմանիայից զորքերի մի մասի դուրսբերումը։
Եվրոպացի պաշտոնյաները զգուշացնում են․ ամերիկյան «անվտանգության հովանոցի» թուլացումը կարող է դառնալ ռազմավարական հավասարակշռության փոփոխության առանցքային գործոն։
Ճնշման հնարավոր սցենարներ
Փորձագետները թվարկում են Ռուսաստանի հնարավոր գործողությունների մի ամբողջ սպեկտր՝ սադրանքներից մինչև «մոխրագույն գոտու» գործողություններ.
դրոնային հարձակումներ՝ առանց սահմանների հատման
միջադեպեր Բալթիկ ծովում
գործողություններ Արկտիկայում
այսպես կոչված «ստվերային նավատորմի» օգտագործում
ճնշում փոքր կղզային տարածքների վրա
Վերլուծաբանների խոսքով՝ նման գործողությունները կարող են հաշվարկված լինել այնպես, որ խուսափեն ԱՄՆ-ի ուղիղ արձագանքից և միաժամանակ փորձարկեն ՆԱՏՕ-ի համերաշխության սահմանները։
Տարաձայնություններ Եվրոպայի ներսում
Եվրոպական երկրները տարբերվում են սպառնալիքի գնահատման հարցում։
Ռուսաստանի հետ սահման ունեցող պետությունները՝ օրինակ Ֆինլանդիան և Լիտվան, պնդում են պաշտպանության և հակահրթիռային համակարգերի շտապ ուժեղացման անհրաժեշտության վրա։
Միևնույն ժամանակ, ավելի զգուշավոր գնահատականներ են հնչում ՆԱՏՕ-ի պաշտոնյաների մի մասի և որոշ երկրների կողմից, որոնք կարծում են, որ չափից ավելի տագնապայնությունը ձեռնտու է Կրեմլին։
«Ռուսաստանը զբաղված է Ուկրաինայում», — հայտարարել է Էստոնիայի նախագահ Ալար Կարիսը։ — «Չեմ կարծում, որ նա հիմա բավական ռեսուրսներ ունի երկրորդ ճակատի համար»։
«Ոչինչ չի կարելի բացառել»
Չնայած դրան, նույնիսկ ամենազգուշավոր գնահատականները համակարծիք են մեկ հարցում՝ ռիսկերը լիովին բացառել անհնար է։
«Մենք կարճաժամկետ հեռանկարում ՆԱՏՕ-ի վրա ուղիղ հարձակումը համարում ենք քիչ հավանական», — նշել է ԵՄ բարձրաստիճան ռազմական պաշտոնյաներից մեկը։ — «Բայց դա չի նշանակում, որ մենք կարող ենք մեզ թույլ տալ թուլանալ»։
Էստոնիայի նախագահը իրավիճակն ավելի կոշտ է ամփոփել․ «Ուկրաինայում պատերազմ ոչ ոք չէր սպասում։ Հետևաբար մենք պետք է զգոն մնանք։ Մենք պատրաստ ենք։ Մենք աչք չենք փակում»։
