Կոնստանտին Սոկոլովը՝ TRIPP+-ի ղեկին. ներդրումներ, ենթակառուցվածքներ և շահերի բախում
Ռուսական ծագում ունեցող ամերիկացի ներդրող Կոնստանտին Սոկոլովը նշանակվել է TRIPP+ Enterprise Fund-ի նախագահ. սա նոր հիմնադրամ է, որը պետք է ֆինանսավորի ենթակառուցվածքային նախագծեր Հայաստանում, Ադրբեջանում, Վրաստանում և Կենտրոնական Ասիայի երկրներում։
«Սեկտոր գոր»-ը, ինչպես միշտ, ուսումնասիրել է մանրամասները։
Նշանակումը հաստատել է ԱՄՆ պետդեպարտամենտը։ Այստեղ կարևոր է TRIPP+-ը չշփոթել TRIPP Development Company-ի հետ։ Վերջինս ստեղծվում է ԱՄՆ-ի և Հայաստանի կողմից՝ հայկական տարածքում տրանսպորտային, էներգետիկ և թվային ենթակառուցվածքների անմիջական զարգացման համար։ TRIPP+-ը առանձին ներդրումային մեխանիզմ է, որը կարող է վարկեր ու դրամաշնորհներ տրամադրել, ինչպես նաև մասնակցել ընկերությունների կապիտալին։
Հիմնադրամի սկզբնական ծավալը գնահատվում է 201 միլիոն դոլար։ Ավելի վաղ ամերիկյան կողմը նաև խոսել էր ամբողջ նախաձեռնությանն աջակցելու համար 400 միլիոն դոլարի արտաքին օգնության մասին։ Ֆինանսավորման մանրամասն կառուցվածքը դեռևս հրապարակված չէ։
Սոկոլովը ծնվել է Լենինգրադում, կրթություն է ստացել Ռուսաստանում, իսկ 1997 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Ավելի քան քսան տարի աշխատում է ներդրումների, հեռահաղորդակցության, էներգետիկայի և ենթակառուցվածքների ոլորտներում։ Նա հիմնել է չիկագոյան «IJS Investments»-ը, գլխավորում է «Northern Pillar Energy Consortium»-ը և «Pelagos Data Centres»-ը։
Հայաստանի համար ավելի կարևոր է մեկ այլ հանգամանք։ Սոկոլովը անուղղակիորեն տիրապետում է «Viva Armenia»-ի՝ երկրի խոշորագույն հեռահաղորդակցության օպերատորներից մեկի 20%-ին։ Ընկերության ևս 20%-ը պատկանում է պետությանը, 60%-ը՝ նրա գործընկեր Ժե Ժանգին։ «Viva»-ն զարգացնում է բջջային կապը, օպտիկամանրաթելային ցանցը, ամպային և վճարային ծառայությունները։ 2025 թվականին Սոկոլովը հայտարարել էր 5G-ի և ամպային ենթակառուցվածքների զարգացման մեջ մոտ 150 միլիոն դոլար ներդնելու պլանների մասին։
Հենց այստեղ էլ առաջանում է գլխավոր հռետորական հարցը։
TRIPP-ը ենթադրում է ոչ միայն երկաթուղու և ավտոճանապարհների, այլ նաև կապի գծերի, թվային մաքսային ենթակառուցվածքների, էներգետիկ օբյեկտների և տարանցման կառավարման ծառայությունների կառուցում։ Այսինքն՝ հիմնադրամը, որը գլխավորեց Սոկոլովը, պոտենցիալ հնարավորություն կունենա ֆինանսավորելու հենց այն ոլորտները, որոնցում արդեն աշխատում է նրա հայկական ակտիվը։
Ֆորմալ առումով պետդեպարտամենտը խոստանում է շահերի բախման կանխարգելման կանոններ, անկախ աուդիտ և տարեկան հաշվետվողականություն։ Սակայն հիմնադրամի խորհրդի կազմը, ներդրումային կանոնակարգը, ինքնաբացարկի կանոնները և Սոկոլովի հետ կապված ընկերությունների ցանկը դեռևս հրապարակված չեն։
Կա նաև քաղաքական ասպեկտ։ Սոկոլովը Դոնալդ Թրամփին աջակցող կառույցների խոշոր դոնոր է։ 2025 թվականին նա 11 միլիոն դոլար է փոխանցել «MAGA Inc.»-ին, ինչպես նաև ֆինանսավորել է Հանրապետական կուսակցությունը։ Հետևաբար, նրա նշանակումը դիտվում է ոչ միայն որպես պրոֆեսիոնալ ներդրողի ընտրություն, այլև որպես վարչակազմին քաղաքականապես մոտ կանգնած անձի նկատմամբ վստահություն։
Սոկոլովի ռուսական ծագումը այս պատմության մեջ երկրորդական է, թեև շատ հարթակներ ուշադրություն են դարձնում հենց դրան։ Էապես ավելի կարևոր են նրա կապերը ԱՄՆ-ում, Հայաստանի ռազմավարական հեռահաղորդակցական ընկերությունում ունեցած մասնաբաժինը և մասնավոր շահերի համընկնումը TRIPP+-ի ապագա ֆինանսավորման ուղղությունների հետ։
TRIPP-ի իրական մասշտաբը պարզ կդառնա միայն հիմնադրամի առաջին որոշումներից հետո՝ ովքեր կստանան գումարները, որ ընկերությունները կդառնան կապալառուներ և արդյո՞ք նրանց մեջ կլինեն Սոկոլովի հետ կապված կառույցներ։ Հետևում ենք զարգացումներին։
ԵՎԳԵՆՅԱ ԳՈՐՅՈՒՇԻՆԱ
