Փակեցին եկեղեցիները և հալածեցին հավատարիմ հոգևորականներին. այսօր էլ նույնն է՝ հոգևոր պատերազմը շարունակվում է

Պատմության ընթացքում եկեղեցին և հոգևորականությունը բազմիցս ենթարկվել են հալածանքների պետական իշխանությունների, այլակրոն նվաճողների և գաղափարախոսությունների կողմից, այս մասին նշել է Տեր Հարություն քահանա Ավագյանը։

«1.Հռոմեական կայսրություն (Առաջին դարեր) Քրիստոնեության առաջին երեք դարերում հռոմեական կայսրերը հալածել են նորաստեղծ եկեղեցին՝ այն համարելով պետությանն սպառնացող վտանգ և հրաժարվելով երկրպագել կայսրին որպես աստված։

2.Ներոն կայսր: Մ.թ. 64 թվականին նա մեղադրեց քրիստոնྱաներին Հռոմի հրդեհի մեջ և սկսեց առաջին դաժան հալածանքները (նահատակվեցին Պողոս և Պետրոս առաքյալները):

3.Դոկտիանոս և Դեկիոս կայսրեր: Հրամայեցին ավերել աղոթատեղերը, այրել սուրբ գրքերը և մահապատժի ենթարկել հավատքից չհրաժարվողներին։ Դիոկղետիանոս կայսր: 303 թվականին սկսեց «Մեծ հալածանքը», որը վերջին և ամենաարյունալի փորձն էր ոչնչացնելու քրիստոնեությունը Հռոմում։

4.Հալածանքներ Հայ Եկեղեցու դեմ. Հայ Առաքելական Եկեղեցին, որը 301 թվականին քրիստոնեությունը հռչակել էր պետական կրոն, հետագայում բախվել է բազմաթիվ մարտահրավերների և հալածանքների.

5.Սասանյան Պարսկաստան: 5-րդ դարում (հատկապես Վարդանանց պատերազմի ժամանակ՝ Եզդիգերդ II-ի օրոք) պարսկական արքունիքը փորձեց ժողովրդին բռնի ուժով հավատափոխ անել և կրակապաշտություն պարտադրել:

6.Արաբական խալիֆայություն: 7-րդ դարից սկսած արաբ նվաճողները ծանր հարկեր սահմանեցին հայ հոգևորականության վրա, արգելեցին խաչեր կանգնեցնել, կոչնակներ հնչեցնել և նոր եկեղեցիներ կառուցել։

7. Բյուզանդական կայսրություն: 11-րդ դարում Բյուզանդիայի վարած քաղաքականության պատճառով հալածանքների ենթարկվեցին հայ կաթողիկոսները (օրինակ՝ Խաչիկ Բ Անեցին), արգելվեց կաթողիկոս ընտրել, ինչը ստիպեց աթոռը տեղափոխել Կիլիկիա:

8.Խորհրդային Միություն (20-րդ դար): Խորհրդային աթեիստական ռեժիմը փակեց և քանդեց տասնյակ եկեղեցիներ, բանտարկեց ու գնդակահարեց հոգևորականների՝ փորձելով արմատախիլ անել կրոնը երկրից:

9. Միջնադարյան և Նոր ժամանակների ԵվրոպաՌեֆորմացիա և կրոնական պատերազմներ:

10. 16-17-րդ դարերում Եվրոպայում կաթոլիկ և բողոքական եկեղեցիները հալածել են միմյանց հետևորդներին: Ֆրանսիական հեղափոխություն (1789): Հեղափոխական իշխանությունները հռչակեցին «Բանականության պաշտամունք», փակեցին եկեղեցիները, բռնագրավեցին գույքը և հալածեցին հավատարիմ հոգևորականներին։ Այսօր էլ նույն է… Հոգևոր պատերազմը շարունակվում է»,- նշել է Տեր Հարությունը։