«Հայ-թուրքական արձանագրությունները շատ թանկ գնով վաճառեցին Ադրբեջանին». Դավիթ Հովհաննիսյան
Արևելագետ, Սիրիայում Հայաստանի նախկին դեսպան Դավիթ Հովհաննիսյանն այսօր «Մեդիա կենտրոնում» կազմակերպված հարցազրույց-ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց, որ, եթե խոսում ենք հայ-թուրքական հարաբերությունների նորմալացման մասին և բարձրացնում Ցեղասպանության հարցը, ապա դա ոչ թե նորմալացումն է, այլ հաշտեցումը.
«Ճիշտ է՝ միշտ ասում են, թե Ադրբեջանի ազդեցությունը թույլ չտվեց, որ հայ-թուրքական արձանագրությունները հաստատվեն Թուրքիայի խորհրդարանում, բայց իմ կարծիքով՝ այդպես չէ։ Շատ լավ հաշվարկված գործընթաց էր, որը նախ՝ հիմնված էր ամերիկյան հիմնական նախաձեռնության վրա, որի շուրջ հնարավոր եղավ ինչ-որ կոնսենսուս ստեղծել տարբեր այլ երկրների հետ միասին, բայց կարծում եմ, որ Թուրքիան նախ և առաջ՝ իր նոր քաղաքականությունն ԱՄՆ-ի ուղղությամբ շարունակեց, և երկրորդ՝ այս արձանագրությունները շատ թանկ գնով վաճառեցին Ադրբեջանին։ Թուրքիան ունեցավ լրջագույն նյութական և ոչ նյութական ձեռքբերումներ, և համեմատելով այն բանի հետ, թե ինչ իրեն կարող էր տալ այս հարաբերությունների հաստատման միջոցով ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների որոշակի կարգավորումը և ՀՀ-ի հետ հարաբերություններ հաստատելուց եկող շահը, հասկանում ենք, որ Թուրքիան ճիշտ հաշվարկել էր և շատ ավելի շատ բան շահեց՝ այս քաղաքականությունն անցկացնելով»։
Նա ընդգծեց, որ հայ-թուրքական արձանագրությունների հարցն առկախված է, ինչը թույլ է տալիս հերթական անգամ հայ-թուրքական հարաբերությունները դարձնել ոչ հայ-թուրքական հարաբերություններ, այլ թուրք-ամերիկյան, թուրք-ռուսական, թուրք-եվրոպական։
Ըստ Հովհաննիսյանի՝ հայ-թուրքական հարաբերությունները հնարավոր կլինի կարգավորել նախ և առաջ այն ժամանակ, երբ Թուրքիայի և Հայաստանի ղեկավար ուժերը գան սկզբունքային որոշման, որ հարաբերությունները պետք է կարգավորվեն. «Դրանից հետո նոր գալիս են մյուս երկրների շահերը, որոնք կարող են ինչ-որ առումով որոշիչ դեր կատարել, բայց առաջնայինը երկու պետությունների որոշումներն են»։
Արևելագետը հավելեց, որ հայ-թուրքական արձանագրությունների հարցում Հայաստանի ղեկավարությունը ճիշտ է կողմնորոշվել։
ՀՀ-ի հետ հարաբերությունների կարգավորման Թուրքիայի ժխտողական վերաբերմունքը, ըստ նրա՝ պայմանավորված է նրանով, որ չկարգավորված հարաբերությունները խաղաքարտ են Թուրքիայի ձեռքին. «Մենք աշխարհագրական առումով լավ դիրքում ենք գտնվում, և Թուրքիան փորձում է այդ խաղաքարտն օգտագործել այլ ուժերի հետ բանակցելու համար։ Դա նաև որոշակի շանտաժի հնարավորություն է՝ այլ ուժերի հետ հարաբերություններում»։
