Գետնի տակ հայտնաբերվել է հսկայական սնկային ցանց, որը կապում է մոլորակի գրեթե բոլոր ցամաքային էկոհամակարգերը

Գիտնականները կազմել են արբուսկուլյար միկորիզային սնկերի առաջին գլոբալ քարտեզը՝ ստորգետնյա ցանցի, որը սիմբիոզ է կազմում ցամաքային բույսերի մեծամասնության հետ։

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Science ամսագրում։

Այս սնկերը ձևավորում են բարակ թելեր (հիֆեր), որոնց միջոցով բույսերը ստանում են ազոտ և ֆոսֆոր, իսկ փոխարենը փոխանցում են ածխածին։

Ցանցի ընդհանուր մասշտաբը աննախադեպ է եղել․ եթե բոլոր սնկային հիֆերը ձգեին մեկ գծով, դրանց երկարությունը կկազմեր մոտ 110 տրիլիոն կմ, ինչը մոտավորապես Ծիր Կաթինի լայնության 10%-ն է։

Սնկային կենսազանգվածի առավելագույն խտությունը հայտնաբերվել է վայրի և բարձրալեռնային կամ հեղեղվող մարգագետիններում։ Ամբողջ գլոբալ սնկային կենսազանգվածի մոտ 40%-ը կենտրոնացած է հողի վերին 15 սմ շերտում հենց այդպիսի էկոհամակարգերում։

Գյուղատնտեսական հողերը ցույց են տալիս ցանցի մոտ 50%-ով ավելի ցածր խտություն՝ համեմատած վայրի էկոհամակարգերի հետ, ինչը կապվում է հողի մշակման, ինչպես նաև պարարտանյութերի և ֆունգիցիդների օգտագործման հետ։

Սնկային ցանցը զգալի դեր է խաղում գլոբալ ածխածնային ցիկլում՝ տարեկան կլանելով հանածո վառելիքից CO₂-ի արտանետումների մոտ 11%-ին համարժեք ծավալ։

Հեղինակները նշում են, որ սա առանցքային, նախկինում «անտեսանելի» կենսահամակարգ է, որը կարևոր է կլիմայի կարգավորման, հողերի բերրիության և էկոհամակարգերի կայունության համար։

Տեսանյութեր

Լրահոս

Լուրերի օրացույց

Հունիս 2026
Երկ Երե Չոր Հնգ Ուրբ Շաբ Կիրակի
« Մայիս    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930