ՀՀ-ի ընդդիմության հիմնական խնդիրը միասնական ռազմավարության եւ միասնական կարգախոսի բացակայությունն է

Հայաստանի ընդդիմության հիմնական խնդիրը միասնական ռազմավարության եւ միասնական կարգախոսի բացակայությունն է։ Այս մասին գրում է Թեհրանի Հայ դատի հանձնախմբի նախագահ Իսակ Հունանեսյանը։

Հայաստանի ընդդիմության հիմնական խնդիրը միասնական ռազմավարության և միասնական կարգախոսի բացակայությունն է, որը կարող է տարբեր քաղաքականուժերին և հասարակության դժգոհ հատվածներին համախմբել ընդհանուր նպատակի շուրջ։

Չնայած Փաշինյանի իշխանության առջև ծառացած բազմաթիվ ճգնաժամերին (այդ թվում՝ տնտեսական խնդիրներին, 2020 թվականի պատերազմին, Բաքվի կողմից Երևանի նկատմամբ աճող ճնշումներին, հասարակական բողոքներին և հանրային դժգոհությանը), Հայաստանի ընդդիմությունը չի կարողացել վերածվել միասնական ուժի, որը կկարողանար ձեռք բերել ժողովրդի վստահությունը և իրականացնել քաղաքական փոփոխություն։ Իմ կարծիքով՝ այս անհաջողության հիմնական պատճառը ընդդիմության ներքին թուլություններն են։

Նշված հիմնական խնդիրներն են՝

-Քաղաքական և սոցիալական իրավիճակիճիշտ ընկալման բացակայություն. Ընդդիմությունը չունի միասնական պատկերացում իշխանության բնույթի, հասարակական շարժումների հնարավորությունների և քաղաքական պայքարի մեթոդների վերաբերյալ։ Այն հաճախ տառապում է սեփական հնարավորությունների և գործող իշխանության դիմադրողականության նկատմամբ չափազանց լավատեսական կամ պատրանքային գնահատականներով։

-Միասնական ղեկավարության և համազգային կազմակերպման բացակայություն. Կուսակցությունների և խմբերի մասնատվածությունը թույլ չի տվել ընդդիմությանը ունենալ համակարգված ծրագիր, արդյունավետ աջակցություն և ընդունելի ներկայացուցչություն թե՛ երկրի ներսում, թե՛ արտերկրում։

-Քաղաքական առաջնորդների ինքնակենտրոնությունը. Որոշ առաջնորդներ համագործակցության փոխարեն կենտրոնանում են անցյալի տարաձայնությունների, անձնական մրցակցության և միմյանց քննադատելու վրա, ինչի հետևանքով խոչընդոտվում է միասնականության ձևավորումը։

-Փոքր կուսակցությունների և խմբերի չափազանց մեծ քանակությունը. Նոր կազմակերպությունների շարունակական ստեղծումը՝ գործող կառույցներն ամրապնդելու փոխարեն, հանգեցնում է ուժերի մասնատման և հանրային վստահության նվազման։

-Որոշ ակտիվիստների մակերեսային և խմբակային գործունեությունը. Որոշ մարդիկ, առանց գործնական հանձնառության, միանում են բազմաթիվ խմբերի և քաղաքական պայքարը սահմանափակում են անարդյունավետ հանդիպումներով ու քննարկումներով։

-Արտաքին գործոններ. Պետք է նշել նաևարտաքին հանգամանքները, մասնավորապես՝ արևմտյան պետությունների անվստահ կամ ոչ վճռական աջակցությունը ընդդիմադիր շարժումներին։ Այս երկրները հաճախ կարճաժամկետ շահերը գերադասում են մարդու իրավունքների և ժողովրդավարության սկզբունքներից։

Իրավիճակի բարելավման առաջարկվողուղիները՝

-Ստեղծել առողջ երկխոսության, փոխադարձ հարգանքի և վստահության ձևավորման մթնոլորտ քաղաքական ուժերի միջև։

-Կենտրոնանալ նվազագույն ընդհանուրնպատակների և առավելագույն համագործակցության վրա՝ գաղափարական տարաձայնությունների փոխարեն։

-Ամրապնդել կազմակերպվածությունը, ղեկավարությունը, կապը ժողովրդի հետ և օգտագործել հաջողված շարժումների փորձը։

-Ավելի ամուր կապ ստեղծել Հայաստանի ներսում գործող շարժումների և արտերկրի հայկական սփյուռքի միջև։

-Ընդունել քաղաքական կուսակցությունների կարևորությունը որպես ժողովրդավարության հիմք և ձգտել նմանատիպ փոքր կուսակցությունների ամրապնդմանը կամ միավորմանը։

-Մշակել իշխանության հասնելու հստակ ծրագիր՝ հիմնված ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների և տարածքային ամբողջականության սկզբունքների վրա։

Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանի ընդդիմության հիմնական խնդիրը հանրային դժգոհության պակասը չէ, այլ միասնության, կազմակերպվածության, ընդհանուր ղեկավարության և քաղաքական համագործակցության մշակույթի բացակայությունն է։ Այս խնդրի լուծումը գտնվում է լայն և համակարգված միասնական ճակատի ստեղծման մեջ։