Բրյուսելյան մանիպուլյացիա` «Chat Control»-ի վերադարձը. ԵՄ-ն գնում է խորամանկ քայլերի՝ հանուն քաղաքացիների գաղտնի լրտեսման
Եվրախորհրդարանը որոշում է կայացրել արագացված կարգով նոր քվեարկություն անցկացնել այսպես կոչված «Chat Control 1.0»-ի վերաբերյալ։ Խոսքը վերաբերում է տեխնոլոգիական հսկաներին (Meta, Google, Microsoft և այլն) անձնական հաղորդագրությունները և էլեկտրոնային նամակները երեխաների նկատմամբ սեռական բռնության նյութերի (CSAM) առկայության ստուգման «կամավոր» իրավունք տալուն։ Այս նախաձեռնության ժամկետը լրացել էր ապրիլին, երբ Եվրախորհրդարանի պատգամավորները մերժել էին դրա երկարաձգումը։
Ինչո՞ւ է այս քվեարկությունը համարվում «խորամանկություն»
Քննադատները նշում են, որ խորհրդարանն այժմ քննարկում է նույն այն տեքստը, որն արդեն իսկ մերժվել էր: Սակայն, քանի որ գործընթացը տեղափոխվել է «երկրորդ ընթերցում», կանոնները փոխվել են.
Նախագիծը արգելափակելու կամ փոփոխելու համար այժմ անհրաժեշտ է 720 պատգամավորներից կազմված խորհրդարանի բացարձակ մեծամասնությունը (առնվազն 361 ձայն):
Այս փուլում ձեռնպահ ձայները հաշվարկվում են որպես «կողմ»։
Ժամանակավոր գործոնը. Քվեարկությունը նշանակված է հինգշաբթի օրը՝ ամառային արձակուրդներից առաջ վերջին նիստին, երբ պատգամավորների ներկայությունը ավանդաբար ամենացածրն է։ Սա նվազեցնում է ընդդիմադիրների կողմից անհրաժեշտ 361 ձայն հավաքելու հավանականությունը։
Ի՞նչ է իրականում քվեարկվում
Ներկայիս քվեարկությունը վերաբերում է միայն կամավոր, չգաղտնագրված հաղորդագրությունների սկանավորմանը։
Ավելի լայնամասշտաբ և վիճահարույց առաջարկը՝ CSAR (Child Sexual Abuse Regulation) կամ «Chat Control 2.0»-ը, ներկայումս դեռ քննարկումների փուլում է (trilogue): Այն նախատեսում է պարտադիր սկանավորում բոլորի հաղորդագրությունների համար՝ առանց հրաժարվելու հնարավորության, ներառյալ՝ ծայրից ծայր (end-to-end) գաղտնագրված հաղորդագրությունները, ինչը փաստացի նշանակում է գաղտնագրման համակարգերի ջարդում կամ շրջանցում։
Այս իրավիճակը կոշտ քննադատության է արժանացել քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանների կողմից, ովքեր այն որակում են որպես քաղաքական մանիպուլյացիա՝ օրենքն անցկացնելու համար այն պահին, երբ վերահսկողությունն ու քվեարկության շեմերը նվազագույն են։

