ԱՄՆ-Իրան 14-կետանոց հուշագրի ամբողջական տեքստը

Համացանցում է հայտնվել Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի և Թեհրանի միջև կնքված գաղտնի հուշագրի (MOU) ամբողջական բնագիրը։ Այս փաստաթուղթը, որը Սպիտակ տանը հանգեցրել է կատաղի պառակտման (ընդհուպ մինչև կոշտ դիրքորոշում ունեցող պաշտոնյաների հնարավոր հրաժարականների), փաստացի արձանագրում է ԱՄՆ-ի աննախադեպ տնտեսական զիջումները՝ էներգետիկ և նավթային համաշխարհային ճգնաժամը կանխելու դիմաց։

Փաստաթղթի 14 կետերը.

1. Ռազմական գործողությունների անհապաղ դադարեցում.

ԱՄՆ-ն, Իրանը և նրանց դաշնակիցները հայտարարում են բոլոր ճակատներում (ներառյալ Լիբանանում) ռազմական գործողությունների անհապաղ և մշտական դադարեցման մասին: Կողմերը պարտավորվում են չնախաձեռնել պատերազմ կամ ուժի սպառնալիք միմյանց դեմ և երաշխավորել Լիբանանի տարածքային ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը:

2. Ինքնիշխանության հարգում.

ԱՄՆ-ն և Իրանը պարտավորվում են հարգել միմյանց ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը և ձեռնպահ մնալ միմյանց ներքին գործերին միջամտելուց:

3. Վերջնական գործարքի ժամկետները.

Կողմերը պարտավորվում են բանակցել և հասնել վերջնական համաձայնագրի առավելագույնը 60 օրվա ընթացքում (ժամկետը կարող է երկարաձգվել փոխադարձ համաձայնությամբ):

4. Ծովային շրջափակման վերացում և զորքերի հետքաշում.

Հուշագրի ստորագրումից անմիջապես հետո ԱՄՆ-ն սկսում է Իրանի նկատմամբ ծովային շրջափակման հեռացումը՝ ամբողջությամբ դադարեցնելով այն 30 օրվա ընթացքում: Վերջնական գործարքից հետո 30 օրվա ընթացքում ԱՄՆ-ն պարտավորվում է հետ քաշել իր ռազմական ուժերը Իրանի մերձակայքից:

5. Հորմուզի նեղուցի ապաշրջափակում և կառավարում.

Իրանը պարտավորվում է առավելագույն ջանքեր գործադրել առևտրային նավերի անվտանգ և անվճար անցումն ապահովելու համար (միայն 60 օրով) Պարսից ծոցից դեպի Օմանի ծով: 30 օրվա ընթացքում Իրանը կիրականացնի տարածքի ականազերծում և երկխոսություն կսկսի Օմանի Սուլթանության ու Ծոցի մյուս պետությունների հետ՝ նեղուցի ապագա կառավարումը սահմանելու համար:

6. $300 միլիարդի վերակառուցման պլան.

ԱՄՆ-ն պարտավորվում է տարածաշրջանային գործընկերների հետ մշակել առնվազն $300 միլիարդ արժողությամբ ծրագիր՝ Իրանի վերակառուցման և տնտեսական զարգացման համար: Վաշինգտոնը կտրամադրի բոլոր անհրաժեշտ արտոնագրերն ու թույլտվությունները:

7. Պատժամիջոցների լիակատար չեղարկում.

ԱՄՆ-ն պարտավորվում է չեղարկել Իրանի դեմ գործող բոլոր տեսակի պատժամիջոցները, ներառյալ ՄԱԿ-ի ԱԽ, ՄԱԳԱՏԷ-ի բանաձևերը, ինչպես նաև ԱՄՆ միակողմանի (առաջնային և երկրորդային) պատժամիջոցները:
8. Միջուկային ծրագիր և ուրանի «նոսրացում».

Իրանը վերահաստատում է, որ չի զարգացնի միջուկային զենք: Կողմերը պայմանավորվել են ՄԱԳԱՏԷ-ի վերահսկողության ներքո տեղում նոսրացնել հարստացված ուրանի պաշարները:

9. Ստատուս քվոյի պահպանում.

Մինչև վերջնական համաձայնագրի կնքումը՝ կողմերը պահպանում են ստատուս քվոն։ Իրանը պահպանում է իր միջուկային ծրագրի ներկա վիճակը, իսկ ԱՄՆ-ը չի սահմանում նոր պատժամիջոցներ և տարածաշրջան չի ուղարկում լրացուցիչ զորքեր։

10. Նավթային արտոնությունների անհապաղ տրամադրում.

Հուշագրի ստորագրումից անմիջապես հետո ԱՄՆ Ֆինանսների նախարարությունը կտրամադրի բացառություններ՝ իրանական հում նավթի, նավթամթերքների արտահանման և հարակից ծառայությունների (բանկային, ապահովագրական) համար։

11. Սառեցված ակտիվների վերադարձ.

ԱՄՆ-ը պարտավորվում է լիովին հասանելի դարձնել Իրանի սառեցված ակտիվները: Այդ միջոցները լիարժեք հասանելի կդառնան վճարումների համար՝ ուղիղ Իրանի Կենտրոնական բանկի տրամադրության տակ:

12. Վերահսկողական մեխանիզմ.

Կստեղծվի գործադիր մեխանիզմ՝ հուշագրի հաջող իրականացումը վերահսկելու համար։

13. «Կանխավճարի» սկզբունքը.

Վերջնական գործարքի շուրջ (մնացած կետերով) բանակցությունները կսկսվեն բացառապես այն բանից հետո, երբ գործնականում կսկսեն գործել 1-ին, 4-րդ, 5-րդ, 10-րդ և 11-րդ կետերը (զինադադար, էմբարգոյի վերացում, նավթի ազատ արտահանում և փողերի վերադարձ)։

14. Միջազգային երաշխիք.

Վերջնական գործարքը կվավերացվի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի (UNSC) պարտադիր կատարման ենթակա բանաձևով:

Փակագիծ տելեգրամյան ալիք

Տեսանյութեր

Լրահոս

Լուրերի օրացույց

Հունիս 2026
Երկ Երե Չոր Հնգ Ուրբ Շաբ Կիրակի
« Մայիս    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930