ԱՄՆ կին սենատորները մեկնում են դիվանագիտական շրջագայության Արկտիկայի երկրներ
Ամերիկյան սենատորների մի խումբ դիվանագիտական շրջագայության է մեկնում Արկտիկա՝ տարածաշրջանի շուրջ աճող լարվածության և Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի կոշտ քաղաքականության հետնապատկերին։ Ուղևորության առանձնահատկությունն այն է, որ ամբողջ պատվիրակությունը՝ սենատորներից մինչև օգնականներ և ռազմական համակարգողներ, ամբողջությամբ բաղկացած է կանանցից, հաղորդում է Associated Press-ը։
Ուղևորությունը գլխավորում են հանրապետական սենատոր Լիզա Մուրկովսկին Ալյասկայից և դեմոկրատ սենատոր Ջին Շահինը, որը Սենատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի առաջատար դեմոկրատներից է։
Պատվիրակությունը կայցելի Կանադայի, Գրենլանդիայի, Սվալբարդի (Շպիցբերգեն) և Իսլանդիայի արկտիկական ու սուբարկտիկական տարածքներ։ Սվալբարդում սենատորներին նույնիսկ հատուկ ուղեկցողներ կպահանջվեն՝ սպիտակ արջերի հետ հանդիպման վտանգի պատճառով։
Այցի գլխավոր նպատակն է հանգստացնել ԱՄՆ դաշնակիցներին Արկտիկայում Թրամփի վարչակազմի մի շարք կտրուկ քայլերից հետո։ Այս շաբաթ Պենտագոնը հայտարարեց Կանադայի հետ համատեղ պաշտպանական խորհրդին ԱՄՆ-ի մասնակցության կասեցման մասին, որը գոյություն ուներ դեռևս Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակներից։
Սենատորները նման կուրսը սխալ են համարում, հատկապես հաշվի առնելով, որ Արկտիկան արագորեն վերածվում է աշխարհի առանցքային ռազմավարական տարածաշրջաններից մեկի։ Կլիմայի փոփոխության պատճառով սառույցների հալոցքը բացում է առևտրային նոր երթուղիներ և ուժեղացնում պայքարը բնական ռեսուրսների, ներառյալ օգտակար հանածոների և ստորջրյա կապի մալուխների համար։
ԱՄՆ-ի համար լրացուցիչ մտահոգություն է առաջացնում նաև Արկտիկայում Ռուսաստանի և Չինաստանի ակտիվության աճը։ Ի պատասխան դրան՝ ՆԱՏՕ-ն վերջին տարիներին ուժեղացնում է համատեղ ռազմական վարժանքներն ու համակարգումը հյուսիսային շրջաններում։
Ուղևորության ընթացքում սենատորները կայցելեն նաև հեռավոր արկտիկական բնակավայրեր և կծանոթանան բնիկ ժողովուրդների կյանքի պայմաններին։ Ըստ Մուրկովսկու՝ տարածաշրջանի շատ բնակավայրեր ամբողջությամբ կտրված են ճանապարհային ցանցից, իսկ ռազմական ենթակառուցվածքները ստիպված են գործել ծայրահեղ կլիմայական պայմաններում, որտեղ ինքնաթիռները չի կարելի դրսում թողնել նույնիսկ գիշերը։
Այցն ունի նաև քաղաքական ենթատեքստ։ Ավելի վաղ Մուրկովսկին և Շահինը դեմ էին արտահայտվել Գրենլանդիայի նկատմամբ հնարավոր վերահսկողություն հաստատելու Թրամփի գաղափարին և աջակցել էին այն նախաձեռնություններին, որոնք սահմանափակում են ՆԱՏՕ-ի գծով դաշնակիցների հանդեպ պարտավորություններից ԱՄՆ-ի դուրս գալու հնարավորությունը։
Սենատորներն ընդգծում են, որ ցանկանում են ոչ միայն ամրապնդել հարաբերությունները գործընկերների հետ, այլև նոր առաջարկներ մշակել Արկտիկայում ԱՄՆ քաղաքականության վերաբերյալ։
Ամերիկյան մամուլում առանձնակի ուշադրության է արժանացել այն փաստը, որ պատվիրակությունն ամբողջությամբ կանացի է։ Շահինը հայտարարել է, որ հետազոտությունները ցույց են տալիս՝ այն համաձայնագրերը, որոնցում կանայք ակտիվորեն մասնակցում են, երկարաժամկետ հեռանկարում ավելի կայուն են լինում, իսկ քաղաքականության մեջ կանանց բարձր ներկայացվածությունը կապված է հասարակությունների առավել մեծ կայունության հետ։
