Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ ռազմական բազաների վրա Իրանի հարվածները մոտ 800 միլիոն դոլարի վնաս են պատճառել. BBC News
Նոր վերլուծության համաձայն՝ պատերազմի առաջին երկու շաբաթների ընթացքում ԱՄՆ-ի կողմից Մերձավոր Արևելքում օգտագործվող ռազմական բազաների վրա Իրանի հարվածները մոտ 800 միլիոն դոլարի վնաս են պատճառել: Ռազմավարական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի (CSIS) զեկույցի և BBC News-ի վերլուծության համաձայն՝ վնասի մեծ մասը պատճառվել է Իրանի կողմից ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից պատերազմի սկսվելուց մեկ շաբաթ անց հասցված նախնական պատասխան հարվածներից:
Տարածաշրջանում ԱՄՆ թիրախների վրա Իրանի հարվածների պատճառած վնասի ամբողջական չափը պարզ չէ: Սակայն ԱՄՆ ռազմական ենթակառուցվածքներին հասցված մոտ 800 միլիոն դոլարի վնասը՝ ավելի բարձր թիվ, քան նախկինում հաղորդվել էր, պատկերացում է տալիս ԱՄՆ-ի համար հակամարտության շարունակման ընթացքում կրած զգալի ծախսերի մասին:
«Տարածաշրջանում ԱՄՆ բազաներին հասցված վնասի մասին թերհաղորդակցվել է», – ասել է CSIS-ի ավագ խորհրդական և վերլուծական կենտրոնի ուսումնասիրության համահեղինակ Մարկ Կանսիանը: «Չնայած այն զգալի է թվում, ամբողջական արժեքը հայտնի չի լինի մինչև լրացուցիչ տեղեկատվության հասանելի դառնալը»:
Իրանի պատասխան հարվածները, ի թիվս այլ բաների, թիրախավորել են նաև Հորդանանում, Միացյալ Արաբական Էմիրություններում և Մերձավոր Արևելքի այլ երկրներում գտնվող ամերիկյան օդային պաշտպանության և արբանյակային կապի համակարգերը։
Վնասի զգալի մասը պատճառվել է Հորդանանի ավիաբազայում գտնվող ԱՄՆ Thaad հակահրթիռային պաշտպանության ռադարի վրա հարվածի պատճառով։
Պաշտպանության նախարարության բյուջետային փաստաթղթերի CSIS վերանայման համաձայն՝ AN/TPY-2 ռադարային համակարգի արժեքը կազմում է մոտավորապես 485 միլիոն դոլար։
Հակաօդային պաշտպանության համակարգերն օգտագործվում են հեռահար բալիստիկ հրթիռները որսալու համար։
Իրանի հարվածները, ըստ գնահատականների, 310 միլիոն դոլարի լրացուցիչ վնաս են հասցրել ԱՄՆ բազաների և տարածաշրջանում ԱՄՆ ուժերի կողմից օգտագործվող ռազմական օբյեկտների շենքերին, կառույցներին և այլ ենթակառուցվածքներին։
BBC Verify-ի կողմից արբանյակային պատկերների վերլուծության համաձայն՝ Իրանը նաև մեկից ավելի անգամ հարվածել է առնվազն երեք ավիաբազայի։
Կրկնվող հարվածները ընդգծում են Իրանի ջանքերը՝ թիրախավորելու ԱՄՆ որոշակի թիրախներ։
Արբանյակային լուսանկարները ցույց են տալիս երեք ավիաբազա՝ Ալի Ալ-Սալիմը Քուվեյթում, Ալ-Ուդեյդը Քաթարում և Արքայազն Սուլթանը Սաուդյան Արաբիայում՝ նոր վնասներով, որոնք հայտնվել են հակամարտության տարբեր փուլերում: ԱՄՆ-ն նաև կորցրել է 13 զինծառայող, այն բանից հետո, երբ նախագահ Դոնալդ Թրամփը միացավ Իսրայելին՝ փետրվարի 28-ին Իրանին հարվածելու գործում։
ԱՄՆ-ում գործող Human Rights Watch լրատվական գործակալությունը (Hrana) գնահատում է, որ զոհերի թիվը հասել է գրեթե 3200-ի, այդ թվում՝ 1400 քաղաքացիական անձանց։
BBC-ի տվյալներով՝ արբանյակային լուսանկարների վերլուծությունը խոչընդոտվել է ԱՄՆ խոշոր մատակարարների կողմից պատկերների հրապարակման վրա դրված սահմանափակումներով: Այնուամենայնիվ, որոշակի օրինաչափություններ կարելի է նկատել Իրանի կողմից տարածաշրջանում ԱՄՆ ռազմական շահերի դեմ ուղղված պատասխան գործողություններում։
Արբանյակային լուսանկարները, մասնավորապես, ցույց են տալիս երկու ռադոմների՝ նման զգայուն սարքավորումների համար պաշտպանիչ պատյանների ոչնչացումը: Շատ հավանական է, որ համակարգերն իրենք են վնասվել, չնայած վնասի չափը գնահատել հնարավոր չէ։
Ռադարները հարվածվել են Քուվեյթում գտնվող ԱՄՆ ռազմական օբյեկտի՝ Քեմփ Արիֆջանի, և Սաուդյան Արաբիայի Արքայազն Սուլթանի ավիաբազայի ռադարներին, որտեղ տեղակայված են ամերիկյան ինքնաթիռներ։
Վերջինիս լուսանկարներում երևում է Thaad հակաօդային պաշտպանության համակարգի ռադարային տարրից բարձրացող ծուխ։ Thaad համակարգերին ավելի զգալի վնաս է հասցվել ԱՄԷ-ում և Հորդանանում գտնվող ԱՄՆ բազաներում։ Այս վնասի արժեքը պարզ չէ։
Ըստ տեղեկությունների՝ այս համակարգերի քայքայումը հանգեցրել է նրան, որ ԱՄՆ-ն Հարավային Կորեայից տեղափոխել է Thaad-ի բաղադրիչները Մերձավոր Արևելք։ Իրանի պատասխան հարվածներից պատճառված վնասը կազմում է պատերազմի ԱՄՆ ընդհանուր ծախսերի միայն մի փոքր մասը։ Ըստ տեղեկությունների՝ Պաշտպանության նախարարության պաշտոնյաները Կոնգրեսի անդամներին տեղեկացրել են, որ պատերազմի առաջին վեց օրերը արժեցել են 11.3 միլիարդ դոլար։
CSIS-ի տվյալներով՝ առաջին 12 օրերը արժեցել են 16.5 միլիարդ դոլար։ Պենտագոնը լրացուցիչ 200 միլիարդ դոլար է խնդրում պատերազմը ֆինանսավորելու համար։
